1(-)aprilgrap

[?] Wat is juist: 1 aprilgrap of 1-aprilgrap?

[!] Volgens het Witte Boekje (2006) is 1-aprilgrap juist; deze spelling werd ook jarenlang geadviseerd in de taaladviesboeken. Sinds het nieuwe Groene Boekje (2005) is verschenen, is in de officiële spelling 1 aprilgrap juist.

De regel in het Groene Boekje is dat in woordgroepen met een cijfer (zoals 1 april en 50 euro) de spatie blijft staan als er nog een woord aan wordt geplakt: 1 aprilgrap, 50 eurobiljet.

Veel mensen zijn niet zo gelukkig met deze regel: bij meervouden als 50 eurobiljetten en 5 decembercadeautjes zou er zelfs verwarring kunnen ontstaan. Is bijvoorbeeld in een zin als 'Er zijn 50 eurobiljetten gestolen' bedoeld dat er biljetten van 50 euro zijn gestolen, of zijn er 50 biljetten – waarvan de waarde niet genoemd wordt – gestolen? Ook veroorzaakt deze regel lastig leesbare zinnen als 'Zij heeft een verzameling van 318 45 toerenplaten.'

Ook lastig zijn combinaties als 1040-norm naast 1040-urennorm. Volgens het Groene Boekje moet er wél een streepje in 1040-norm, maar niet in 1040 urennorm.

In het Witte Boekje wordt het streepje in combinaties als 1-aprilgrap, 50-eurobiljetten, 5-decembercadeautjes, 45-toerenplaten en 1040-urennorm gehandhaafd, zodat direct duidelijk is dat de eerste twee delen betrekking op elkaar hebben. In 'Er zijn 50-eurobiljetten gestolen' is direct duidelijk wat er bedoeld is ('biljetten van 50 euro'). Bovendien hoeft er geen onderscheid gemaakt te worden tussen bijvoorbeeld 1040-norm en 1040-urennorm.

Meer voorbeelden van dit soort combinaties:

Witte BoekjeGroene Boekje
1-meifeest 1 meifeest
1,5-literpak 1,5 literpak
1e-prijswinnaar 1e prijswinnaar
100-procentscontrole 100 procentscontrole
100-metergrens 100 metergrens
1000-meterrecord 1000 meterrecord
104-wekengrens 104 wekengrens
1040-urennorm 1040 urennorm
11-juliviering 11 juliviering
11-septemberaanslagen 11 septemberaanslagen
1225-urengrens 1225 urengrens
13e-maanduitkering 13e maanduitkering
16-metergebied 16 metergebied
18-holesgolfbaan 18 holesgolfbaan
2-fasenstructuur 2 fasestructuur
2-gradennorm 2 gradennorm
2-kopskoffiezetapparaat
(2-kops koffiezetapparaat mag ook)		 2 kopskoffiezetapparaat
24-uursdienst 24 uursdienst
24-uurseconomie 24 uurseconomie
24-uursservice 24 uursservice
250-meternorm 250 meternorm
3-gangendiner 3 gangendiner
3-oktoberfeesten 3 oktoberfeesten
3-partijenoverleg 3 partijenoverleg
3-puntsautogordel
(3-punts autogordel mag ook)		 3 puntsautogordel
32-uurscontract 32 uurscontract
365-dagengrens 365 dagengrens
4-cilinderbenzinemotor 4 cilinderbezinemotor
40-dagentijd 40 dagentijd
400-meterbaan 400 meterbaan
45-toerenplaat 45 toerenplaat
48-urenlimiet 48 urenlimiet
5-meiviering 5 meiviering
5-puntsschaal 5 puntsschaal
50-meterbad 50 meterbad
50-spellendoos 50 spellendoos
500-gradenthermometer 500 gradenthermometer
500-meterspecialist 500 meterspecialist
59-jarigenregeling 59 jarigenregeling
60-maandenperiode 60 maandenperiode
64-bitsprocessor 64 bitsprocessor
78-toerenplaat 78 toerenplaat
8-secondenregel 8 seconderegel
8-persoonsvakantiehuisje
(8-persoons vakantiehuisje mag ook)		 8 persoonsvakantiehuisje
8-uurjournaal 8 uurjournaal
80-kilometerzone80 kilometerzone
90-meterschans 90 meterschans

Als er geen cijfer maar een telwoord wordt geschreven, wordt het geheel volgens het Witte én het Groene Boekje trouwens aaneengeschreven: achtuurjournaal, driegangendiner, eenaprilgrap, vijftigeurobiljet, enz. Bij getallen onder de twintig en hele tien- en honderdtallen heeft het uitschrijven in letters de voorkeur.

Verwante kwesties:

  • jaren-80-muziek
  • Tweede Kamerlid
  • getallen in cijfers of letters?