Over taal
"Taal werkt blijkbaar als trigger die studenten laat schakelen van de Nederlandse coöperatieve naar de Angelsaksische competitieve modus."
Arjen van Witteloostuijn in het NRC-blog 'Schinkel'.

TAALADVIESBLOG

Taalvraag? Stel hem aan de Taaladviesdienst of bel 0900 - 345 45 85 (op werkdagen tussen 10.00 en 12.30 uur en tussen 14.00 en 15.30 uur)

Septembernummer
Onze Taal

Inhoudsopgave | archief

Hom of kuit | archief

InZicht | archief

informatie | register (pdf, 1 MB)

Genootschap Onze Taal
Raamweg 1a
2596 HL Den Haag
Nederland
Telefoon: +31 70 356 12 20
E-mail: info@onzetaal.nl (niet voor taalvragen)

Informatie over Stichting LOUT

"There's no glossy popular magazine in English anything like Onze Taal."
Taalkundige Mark Liberman.

Webredactie: Raymond Noë

RSS Onze Taal
RSS taaladviezen

Aangekomen vielen me de veranderingen op?

[?] Is de volgende zin juist: 'Bij het Spui aangekomen vielen me de veranderingen op'?

[!] Ja, dit is een goede zin.

'Bij het Spui aangekomen' is hier een zogeheten beknopte bijzin. Een beknopte bijzin bevat geen onderwerp, en het werkwoord is geen persoonsvorm, maar een (voltooid) deelwoord of een infinitief (het hele werkwoord). We zouden de bijzin hierboven kunnen aanvullen tot 'Toen ik aankwam bij het Spui'.

Meestal is het (verzwegen) onderwerp van de beknopte bijzin hetzelfde als dat van de hoofdzin (de bijzin is hieronder gecursiveerd, het onderwerp is vet weergegeven):

Mijn broer had beloofd zijn vrouw mee te nemen. (= Mijn broer had beloofd dat hij zijn vrouw mee zou nemen)
De blauwe paaltjes volgend vonden we de juiste weg. (= Doordat we de blauwe paaltjes volgden, vonden we de juiste weg)

In de zin 'Bij het Spui aangekomen vielen me de veranderingen op' is het verzwegen onderwerp van de bijzin niet gelijk aan dat van de hoofdzin: het onderwerp van de bijzin is ik, het onderwerp van de hoofdzin is de veranderingen. Toch is de zin grammaticaal correct. In sommige gevallen kunnen de bijzin en de hoofdzin namelijk wél een verschillend onderwerp hebben. De Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS, 1997) zegt dat het onderwerp van de bijzin gelijk moet zijn aan het onderwerp, het meewerkend voorwerp (indirect object) of het lijdend voorwerp van de hoofdzin. In de zin 'Bij het Spui aangekomen vielen me de veranderingen op' is me het meewerkend voorwerp van de hoofdzin; daarom kunnen we in gedachten in de bijzin probleemloos de onderwerpsvorm ik invullen ('Toen ik bij het Spui aankwam').

Andere voorbeelden van (goede) zinnen waarin het onderwerp van de beknopte bijzin niet overeenkomt met dat van de hoofdzin zijn:

Bladerend door het boek, vielen mij veel fouten op. (Het onderwerp van de bijzin is ik, terwijl dat in de hoofdzin meewerkend voorwerp is)
De ouders spoorden hun kinderen aan hun huiswerk te maken. (Het onderwerp van de bijzin is hun kinderen, terwijl dat in de hoofdzin lijdend voorwerp is)