Dat is de hamvraag?

[?] Waar komt de zegswijze dat is de hamvraag vandaan?

[!] Dat is de hamvraag wordt gebruikt om uit te drukken dat iets de cruciale vraag is, de vraag waar het allemaal om draait. Deze zegswijze is nog niet zo oud; ze dateert uit de jaren vijftig. In het Woordenboek van populaire uitdrukkingen, clichés, kreten en slogans van Marc De Coster staat dat de hamvraag is ontleend aan Mastklimmen, een quiz die de NCRV van 1953 tot 1957 op de radio uitzond. Hoe meer vragen de deelnemers aan deze quiz juist beantwoordden, hoe hoger zij opklommen in een in de studio geplaatste mast. Bovenin hing als hoofdprijs een gerookte ham. Wie het juiste antwoord gaf op de laatste en belangrijkste vraag, de hamvraag, mocht de ham uit de mast pakken. De presentator (Johan Bodegraven) zei aan het eind van het spel altijd: "Want haalde u de ham niet uit de top, dan haalde u in elk geval uw kennis weer eens op!"

Het Amerikaans-Engels kent de sixty-four thousand dollar question (dit gaat terug op een televisiequiz uit de jaren vijftig) en de Fransen spreken van la question à cent balles. Une balle is een informeel woord voor de vroegere franc, vergelijkbaar met onze woorden piek en pop, dat wij uit het Frans geleend hebben. Denk maar aan uitspraken als 'Dat geintje kostte me honderd ballen.'

Elders op deze website worden meer spreekwoorden verklaard.