Hele/heel prettige Kerstdagen?
Kun je iemand 'hele prettige Kerstdagen' wensen, of moet het per se 'heel prettige Kerstdagen' zijn?
Veel mensen hebben een voorkeur voor heel prettige Kerstdagen; zij beschouwen alleen deze vorm als verzorgde schrijftaal. Heel is een bijwoord dat iets zegt over prettige; een bijwoord blijft onverbogen. Toch komt hele prettige Kerstdagen (en bijvoorbeeld een hele fijne vakantie, hele mooie ogen en een hele leuke jongen) vaak voor. Het bezwaar dat sommigen tegen deze constructie maken, is dat hele nu net als prettige een bijvoeglijk naamwoord lijkt te zijn dat iets zegt over Kerstdagen. Flauwe grappen over 'halve prettige Kerstdagen' hangen dan in de lucht.
Toch is hele prettige Kerstdagen niet 'fout'. De Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS) vermeldt bij de bespreking van deze constructie dat het bijwoord (heel) samen met het erop volgende verbogen bijvoeglijk naamwoord (prettige) een buigings-e kan krijgen. De ANS geeft als voorbeelden onder andere (een) echte flinke (jongen) en hele mooie (plaatjes), en noemt deze 'informeel'. De verbuiging van het bijwoord heeft volgens de ANS een 'affectieve lading' tot gevolg.
Iemand die een ander hele prettige Kerstdagen toewenst, maakt dus niet zozeer een taalfout, maar geeft op een informele manier aan dat hij/zij van harte hoopt dat de ander prettige dagen zal hebben. In de gesproken taal is daar niets mis mee, en als informele, hartelijke wens op een kerstkaart is hele prettige Kerstdagen eveneens prima. Wie wat formeler uit de hoek wil komen, kan het best kiezen voor heel prettige Kerstdagen.
Overigens is ook heel/hele prettige kerstdagen (met kleine letter k) juist; dan wordt kerstdagen niet als een alternatieve aanduiding voor Kerstmis gezien.
Verwante kwesties: