Pannekoek of pannenkoek?

[?] Wat is juist: pannekoek of pannenkoek?

[!] Volgens het Groene Boekje (2005) is alleen pannenkoek juist. Volgens het Witte Boekje (2006) mag pannekoek ook. In het Witte Boekje is het wel of niet schrijven van een tussen-n een vrije kwestie: de taalgebruiker mag dat zelf bepalen. Pannenkoek lijkt tegenwoordig iets gebruikelijker te zijn; de meeste mensen zien het als een 'gewone' samenstelling die 'koek die in een pan wordt gebakken' betekent. Toch zijn er ook veel mensen die de tussen-n hier nog steeds storend vinden, omdat ze duidelijk één pan voor zich zien waarin elke pannekoek wordt gebakken. Pannekoek en pannenkoek zijn allebei prima; er bestaat bij de tussenklanken nu eenmaal variatie. Zo zijn werktuiglijk en werktuigelijk, en landnaam en landennaam eveneens allemaal juist, ook volgens de officiële spelling.

De officiële regels voor de tussen-n staan in de Leidraad van het Groene Boekje.

Volgens het Witte Boekje zijn in de meeste gevallen ook de vormen zonder tussen-n mogelijk (zie het algemene advies over de tussen-n elders op deze site). Maar in bijvoorbeeld pannenset is de tussen-n voor de meeste taalgebruikers duidelijk het gewoonst, omdat het woord set direct de gedachte opwekt aan meer afzonderlijke pannen. In het overzicht hieronder staan meer voorbeelden met panne(n)... Wat vetgedrukt is in het rijtje onder 'Witte Boekje' lijkt tegenwoordig de gewoonste vorm; als er één vorm staat, is de andere duidelijk ongewoon.

Witte BoekjeGroene Boekje
pannebier, pannenbier pannenbier
pannebakker, pannenbakker pannenbakker
pannebrood, pannenbrood pannenbrood
pannencarrousel pannencarrousel
pannendak pannendak
pannedeksel, pannendeksel pannendeksel
pannenfabriek pannenfabriek
pannegies (*) pannegies (*)
pannegreep, pannengreep pannengreep
pannekoek, pannenkoek pannenkoek
pannekoekbeslag, pannenkoekbeslag pannenkoekbeslag
pannekoekenhuis, pannenkoekenhuis pannenkoekenhuis
pannekoekenmes, pannenkoekenmes pannenkoekenmes
pannekoekhuis, pannenkoekhuis pannenkoekhuis
pannekoeklift, pannenkoeklift pannenkoeklift
pannekoekmes, pannenkoekmes pannenkoekmes
pannelap, pannenlap pannenlap
een magere pannelat, een magere pannenlat een magere pannenlat
pannelikker, pannenlikker pannenlikker
pannenrek pannenrek
pannenset pannenset
pannespons, pannenspons pannenspons

(*) geen samenstelling met pan maar dialectvorm van pannetjes: 'stoofgerecht met lamsvlees'

Elders op deze website staan meer adviezen over de tussen-n.