Te(n) deze(n)?

[?] Wat is de juiste schrijfwijze: ten dezen, te dezen of te deze?

[?] Te dezen ('wat dit onderwerp betreft') is juist, bijvoorbeeld in 'Artikel 11, 4e lid, is te dezen van toepassing' en 'Haar motieven te dezen zijn onduidelijk.' Te dezen komt vaak voor in juridische contexten, vooral in de vaste verbinding te dezen vertegenwoordigd door ('in deze zaak vertegenwoordigd door', zoals in: 'Aanwezig zijn: de firma X, te dezen vertegenwoordigd door meester Jansen, en ...'.

De n achter deze is een oude naamvals-n. Het moderne Nederlands heeft geen naamvallensysteem meer, maar in 'versteende' vormen als te dezen, in dezen ('wat deze zaak betreft') en bij dezen ('hierbij, bij deze gelegenheid') is de n bewaard gebleven. Juist zijn dus:

Het Woordenboek der Nederlandsche Taal vermeldt: "te werd oudtijds door den 3den naamval gevolgd; hetzelfde geldt van de tegenwoordige taal, voorzover men thans nog naamvallen kan onderscheiden." Dezen in te dezen (en in/bij dezen) is dus oorspronkelijk de derde naamval van dit of van deze.

De n van dezen kan overigens een oude naamvals-n zijn, maar ook een meervouds-n. Bij dezen kan dus ook 'bij deze personen' betekenen, bijvoorbeeld in 'Sommige deelnemers aan de schaatstocht waren niet goed voorbereid op de kou. Bij dezen traden onderkoelingsverschijnselen op.' Overigens is hen in dit soort zinnen gewoner: 'Sommige deelnemers aan de schaatstocht waren niet goed voorbereid op de kou. Bij hen traden onderkoelingsverschijnselen op.'

Verwante kwesties:

  • deze(n) (verwijzing naar personen)
  • te(n) alle(n) tijde(n) en een lijst van andere oude naamvalsvormen