Vegetarisch of vegetariër?

[?] Wat is juist: 'Midas is vegetarisch' of 'Midas is vegetariër'?

[!] 'Midas is vegetariër' heeft bij de meeste taalgebruikers de voorkeur. Tegen 'Midas is vegetarisch' wordt nogal eens bezwaar gemaakt, al komen dit soort zinnen vaak voor. Op deze positie in de zin vinden veel mensen vegetarisch lelijk of zelfs onjuist. Opvallend is dat als vegetarisch vlak vóór de persoon staat waarop het betrekking heeft ('Mijn vegetarische vriendin gruwt van leverworst'), er weer minder mensen bezwaar maken.

Een vegetariër is volgens Van Dale (2005) "iemand die geen producten eet die middels het slachten van dieren zijn verkregen". Deze betekenis past probleemloos in de zin 'Midas is vegetariër.' Vegetarisch omschrijft Van Dale als: "van, als (van of bij) of voor vegetariërs" met de voorbeelden vegetarische recepten, vegetarische maaltijden, een vegetarisch restaurant en vegetarisch leven. Koenen (1999) geeft ook de omschrijving "zonder vlees". Uit deze betekenisomschrijvingen valt af te leiden dat vegetarisch slecht past in een zin als 'Midas is vegetarisch' ('Midas is als vegetariërs'? 'Midas is zonder vlees'?). Ook in een zin als 'Mijn vegetarische vriendin gruwt van leverworst' past vegetarische niet als we de bovengenoemde betekenissen proberen in te vullen. Bij zinnen als 'Midas leeft vegetarisch' en 'Midas eet vegetarisch' lukt dat weer wél. Vegetarisch betekent hier 'als een vegetariër'; het heeft geen betrekking op de persoon, maar op diens leefwijze.

Maar waarom vinden veel mensen de vegetarische Midas en 'Midas is vegetarisch' helemaal niet zo slecht klinken? Kennelijk is de betekenis van vegetarisch aan het verschuiven in de richting van 'neigend tot/veel zien in het vegetarisme'. Vegetarisch hoeft dus niet meer per se op de 'leefwijze' te slaan, maar kan ook betrekking hebben op de persoon die de leefwijze aanhangt. 'Midas is vegetarisch/vegetariër' is dan vergelijkbaar met 'Midas is optimistisch/optimist'.

Het is waarschijnlijk dat 'Midas is vegetarisch' binnen afzienbare tijd geaccepteerd zal zijn. De constructie komt echter nu nog niet voor in de woordenboeken, en Jan Renkema (Schrijfwijzer) en Erik Tiggeler (Vraagbaak Nederlands) noemen vegetarisch in zinnen als 'Midas is vegetarisch' nog zonder meer fout.