Vermeende of veronderstelde verruwing?


[?]Is de vermeende taalverruwing op de voetbalvelden juist, of moet je zeggen de veronderstelde taalverruwing op de voetbalvelden?


[!] Het is allebei mogelijk. Vermeend, verondersteld en vermoedelijk kunnen allemaal gebruikt worden in contexten waarin er sprake is van een 'verdenking' of van iets wat ter discussie staat.

Sommige mensen vinden dat vermeend alleen gebruikt mag worden zinnen als:

In deze zinnen drukt vermeend uit dat iemand ten ónrechte van iets verdacht/beschuldigd wordt of was. Zo bezien zou de vermeende taalverruwing inhouden dat er ten onrechte van wordt uitgegaan dat het taalgebruik ruwer wordt. Volgens de woordenboeken betekent vermeend echter naast 'ten onrechte beschuldigd/verdacht' ook 'vermoedelijk, vermoed, verondersteld', dus zónder het betekenisaspect 'ten onrechte'.

Het Woordenboek der Nederlandsche Taal vermeldt bij vermeend: "Verondersteld, gehouden voor -, maar vooral: ten onrechte verondersteld, ten onrechte gehouden voor -; gewaand; zoogenaamd; ingebeeld." Er staat niet dat de eerstgenoemde betekenis ('verondersteld') fout zou zijn. In de allereerste Van Dale (1872) staat als betekenis 'verondersteld, gewaand, beweerd'; pas in de twaalfde druk (1992) wordt deze omschrijving veranderd in iets explicieters: "niet zijnde wat het genoemde aanduidt (waarmee aangegeven wordt dat de spreker het niet eens is met de genoemde status)". In de dertiende druk (1999) wordt daaraan toegevoegd: "verkeerdelijk voor 'vermoedelijk'". In de veertiende druk (2005) is het label "verkeerdelijk" geschrapt; 'vermoed' en 'vermoedelijk' worden zonder meer als mogelijke betekenissen genoemd.

De recente taaladviesboeken bespreken de betekenis van vermeend niet; kennelijk wordt het niet (meer) beschouwd als een discutabele kwestie. De taaladviseur van de VRT, de publieke Vlaamse radio- en televisieomroep, ziet vermeend "liever" alleen gebruikt in de betekenis 'ten onrechte beschouwd als'. Het Trouw Schrijfboek en het Stijlboek van de Volkskrant (2006) geven hetzelfde advies.