De vrouw wiens auto gestolen is?

[?] Wat is juist: 'Dat is de vrouw wiens auto gestolen is' of 'Dat is de vrouw wier auto gestolen is'?

[!] 'Dat is de vrouw wier auto gestolen is' wordt door de meeste mensen als juist beschouwd.

Wier en wiens zijn restanten uit de tijd dat het Nederlands nog naamvallen had. Wier wordt gebruikt om naar een vrouw of naar meer personen te verwijzen. Het betekent 'van wie'. Voorbeelden:

De dame wier kinderen geëmigreerd zijn, is erg eenzaam.
Marieke, wier kinderen bij ons op school zitten, is pedagoge.
De mensen wier pasjes waren gestolen, lieten het er niet bij zitten.
De kinderen wier boeken verdwenen waren, raakten in paniek.

Wanneer er naar een mannelijke persoon verwezen wordt, kan wiens worden gebruikt:

Klaas, wiens computer stuk is, heeft de technische dienst gebeld.
Pieter, wiens broer op handbal zit, is een voetbalfanaat.
Die man, wiens dochters allebei paardrijden, is bang voor paarden.

Toch komt wiens ook vaak voor in zinnen als 'Zij had een vriendin voor wiens kuren ik nogal bang was' en 'De andere leden van de commissie, wiens namen niet bekend zijn, gaan niet akkoord.' Is wiens hier nog echt 'fout'? Joop van der Horst en Kees van der Horst merken in hun boek Geschiedenis van het Nederlands in de twintigste eeuw (1999) op "dat we moeten vaststellen dat er blijkbaar een andere regel is gaan gelden". Wiens is het algemene woord voor beide geslachten en het meervoud geworden. De auteurs vervolgen met "Deze verschuiving komen we trouwens al eerder tegen. Vondel schreef in de 17de eeuw: 'de dochter (...) wiens oogen'." Dit was volgens Van der Horst en Van der Horst geen incident: naar enkelvoudige woorden (mannelijke en vrouwelijke) verwees Vondel altijd met wiens; naar meervoudige woorden verwees hij trouwens wel met wier.

Vooralsnog houden de taaladviesboeken vast aan het onderscheid tussen wiens en wier. Eric Tiggeler (Vraagbaak Nederlands, 2005) geeft de oude regels, en vervolgt met: "Volgens deze regels is het fout om wiens te gebruiken in de werkneemster wiens of de werknemers wiens. Toch zie je dat gebruik steeds vaker: veel taalgebruikers kennen wier niet meer en vinden het klinken als boekentaal. Als u het dus niet fout wilt doen én niet al te stoffig uit de hoek wilt komen, vermijd dan wiens/wier in dit soort gevallen. Gebruik een omschrijving met van wie: de ouders van wie de maandbijdrage nog niet ontvangen is."
Jan Renkema (Schrijfwijzer, 2002) merkt eveneens op dat in plaats van wiens oordeel de constructie het oordeel van wie gewoner klinkt, net als de Nederlandse Taalunie in haar advies over wier/wiens.

Vergelijkbare kwesties zijn 'Agressie is niet des vrouws/der vrouw' en de vrouw en dier/diens dochter.