Een wijds/weids uitzicht?


[?] Wat is juist: een weids uitzicht of een wijds uitzicht?


[!] Een weids uitzicht is juist. Weids betekent 'groots, ruim'. Wijds komt alleen maar voor in zinnen als 'De prinses droeg iets wijds, wat de geruchten over een zwangerschap aanwakkerde' (het bijvoeglijk naamwoord wijd + s).

De betekenissen van weids en wijd overlappen elkaar wel; beide woorden verwijzen immers naar iets wat ruim is. Daarom twijfelen veel mensen waarschijnlijk ook over de juiste schrijfwijze. Toch had weids oorspronkelijk niets met het bijvoeglijk naamwoord wijd te maken. Het is afgeleid van het Middelnederlandse wei(de) ('plaats waar dieren hun voedsel zoeken'). Weids had aanvankelijk met de jacht te maken, net als weitas ('jagerstas'). De betekenis ontwikkelde zich van 'tot de jacht behorend' tot 'flink, voornaam, luisterrijk'. Tegenwoordig wordt weids meestal in verband gebracht met iets ruimtelijks (weidse vergezichten); dat komt door de invloed van wijd. De spelling met ei is echter blijven bestaan. Trap er bij dictees dus niet in als u zinnen hoort als 'Met weidse gebaren leidde de herder zijn schapen over de weidse vlakten, genietend van het weidse uitzicht.'

Elders op deze website staat een lijst met ij-ei-twijfelgevallen.