Vanaf mei 2008 verzorgt Onze Taal een wekelijkse column op Nu.nl. Via het columnarchief zijn alle columns terug te lezen. Hieronder de column van dinsdag 9 februari 2010
Handsfree over de snelweg
We kletsen heel wat af als we op de weg zitten, maar eigenlijk zijn mensen helemaal niet ontworpen om tegelijk te praten en te sturen. Auto's kunnen dat veel beter.
Een paar jaar geleden was multitasken een buzzwoord. De term is afkomstig uit de computerwereld, en de betekenis is 'twee of meer dingen tegelijk doen'. Vrouwen zijn er beter in dan mannen, zei men.
Iedereen weet sindsdien wat multitasken is, maar de aanvankelijke waardering ervoor is afgenomen. Het blijkt namelijk dat gemultitaskte taken van elkaar te lijden hebben. Onze hersenen kunnen al die bezigheden tegelijk niet aan, en onze prestaties worden minder.
Sanctioneren
Een van die bezigheden die onze hersenen liever niet met andere taken combineren, is taal. Dat kan een probleem zijn, want taal gebruik je de hele dag.
In de auto bijvoorbeeld. Als je belt terwijl je autorijdt, ga je minder goed op het verkeer letten. Telefoneren en een auto besturen gaan niet samen. En sms'en is natuurlijk helemaal uit den boze.
De overheid weet dat, en daarom mag je enkel handsfree telefoneren. Maar sommigen gaat dat nog niet ver genoeg: zij willen bellen in de auto helemaal verbieden. Volgens de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid scheelt dat zeshonderd ongelukken per jaar.
Ademhalen
Dat je van telefoneren minder goed gaat autorijden, daar zal niemand van opkijken. Maar het omgekeerde is ook waar. Wie autorijdt, gaat minder goed praten en luisteren. Zelfs aanmerkelijk minder, zo blijkt uit recent onderzoek.
Die resultaten zijn best wel een beetje verrassend, want is taal niet iets wat je vanzelf doet, net als ademhalen? Nee dus. Voor taal moet je moeite doen - wat ook duidelijk blijkt als je probeert te praten met iemand die tv kijkt. Het beeldscherm eist alle aandacht op - en heus niet alleen wanneer er gesproken wordt - en laat weinig ruimte voor iets anders.
KITT
Kortom, multitasken is niets voor automobilisten. We kunnen het beter overlaten aan apparaten die ervoor gemaakt zijn, en in het verkeer gebeurt dat ook steeds vaker. De boordcomputer neemt allerlei taken van de chauffeur over, en vertelt ook nog eens zonder haperen wat hij van hem wil: 'De tank is bijna leeg', of 'Bij Hoevelaken linksaf'.
Nog even en dan rijdt iedereen rond in een soort KITT, de auto met eigen persoonlijkheid uit de tv-serie Knight Rider, die geen bestuurder meer nodig heeft. Dan kunnen we al onze aandacht richten op telefoon of beeldscherm - en worden we alleen nog gestoord voor belangrijke mededelingen, zoals 'Bestemming bereikt'. Of 'Excuses voor het ongemak, maar het gaspedaal blijft een beetje hangen.'
Reacties
[Forum gesloten. Toch reageren? Stuur een mail naar de redactie.]
| Naam | Opmerking |
PMSVIHEN | Koos Spee moet de boetes opvoeren voor niet handenvrij bellen. Dit kost mensenlevens, evenals teveel zwetsen en diep nadenken in de auto |
Postzegel | handsfree = handenvrij ! |
Victor Peters | Opmerking aan de schrijver van het artikel: Bij multi-tasking hebben de taken die naast elkaar worden uitgevoerd per definitie altijd last van elkaar. Een computer met één processor moet bij multi-tasking de processorcapacitiet verdelen tussen de naast elkaar draaiende taken. Daarnaast kost de 'boekhouding' van al de taken (welke taak is aan de beurt, waar was de taak ook alweer mee bezig, etc.) kost extra processorcapaciteit. Met single tasking is die overhead er niet. Moeten er meerdere taken naast elkaar draaien en mogen ze elkaar niet 'storen', dan is multi-processing (gebruik van meerdere processoren, of multi-core's) een oplossing... |
Victor Peters | Als het gelijktijdig taalgebruik autorijden het probleem is, dan zou niet alleen het al of niet handsfree bellen verboden moeten worden, maar ook het praten met passagiers. Je mag je als chauffeur dus niet meer mengen in gesprekken die je carpoolers onderling hebben. Sterker nog, het toehoren van deze gesprekken leidt de aandacht al af en kan in het verkeer voor ongelukken zorgen. |
André | Ik raad iedereen die denkt dat ze meerdere dingen tegelijk kunnen doen aan "Zen en de kunst van het motorondehoud" te lezen. Vakmanschap is meesterschap! |
Esther van Rems-Dijkstra | Helaas, ook als je heel goed en geautomatiseerd kunt autorijden, dan nog is taal en autorijden niet goed te combineren. Voor taal begrijpen, luisteren en uiten gebruik je heel veel delen van je hersenen, dit vergt veel. Dat is niet verzonnen door de overheid om ons te pesten, dit is gewoon wetenschappelijk al lang en breed bekend. Dat de mens eigenwijs is en toch vindt dat hij dat prima kan combineren.... dat is voor je eigen rekening (en als je pecht hebt, sleep je nog een paar andere mensen mee in de misère van een auto-ongeluk) |
Annuska | Om te onthaasten is het beter om praten en bep.practische zaken niet tegelijk te doen,Résumé luisteren en practische zaken doen gaan ook niet samen.Wat samen gaat is tafels/bordrij met de kinderen te oefenen en koken/afwassen, want dat is automatisme en dan concentreer jij je uiteindelijk op één ding luisteren |
Jim | Bovenaan het stukje staat: Vanaf mei 2008 verzorgt Onze Taal een wekelijkse column op Nu.nl. Via het columnarchief zijn alle columns terug te lezen. Hieronder de column van dinsdag 9 febrauri 2010 --Febrauri 2010 ??? -- Oei, en dat op onzetaal.nl |
Rob | Als iemand tegen je over je boekhouding begint te praten terwijl je naar het journaal zit te kijken, kan dat inderdaad moeilijk zijn om je op allebei te concentreren. Maar dat heeft niets te maken met taal. Het komt gewoon doordat je tegelijk over twee dingen moet nadenken die niets met elkaar te maken hebben. Maar als je met iemand zit te praten over iets wat je op tv ziet, je gaat dus bijvoorbeeld een voetballer zijn bewegingen al pratend analyseren, zul je zien dat het dan ineens wel gemakkelijk gaat. Ook kun je je in de auto makkelijk op de weg concentreren en tegelijk een gesprek met de persoon naast je voeren, zolang je elkaar tijdens het gesprek maar niet aankijkt. De combinatie taal en rijden is dus geen probleem. De reden dat mensen minder alert worden bij het al dan niet handsfree bellen is dat ze zich teveel concentreren telefoons en handsfree-apparaten zelf, en daardoor niet meer op de weg letten. |
getjan | Wie zegt dat we dit niet kunnen? Als je nog moet nadenken hoe je een auto moet besturen dan heb je gewoonweg niet de ervaring. Denk maar eens aan de handeling schakelen, spiegel kijken en richting aangeven. Dit allemaal doe je zonder erbij na te denken. Dus als je meer dingen tegelijk wil kunnen dan moet je dit ook aanleren. We kunnen immers toch ook tegelijk luisteren, voelen en kijken. Het spelen van een gitaar en erbij gaan zingen is toch ook aan te leren, maar iemand die niet geoevend is kan dit ook niet, laat staan tegelijk. |