Vanaf mei 2008 verzorgt Onze Taal een wekelijkse column op Nu.nl. Via het columnarchief zijn alle columns terug te lezen. Hieronder de column van dinsdag 4 augustus 2009.
De weerman speelt mooi weer
'Woensdag en donderdag wordt het tropisch warm: héér-lij-ke dagen om naar het strand te gaan of een terrasje te pikken. Vól-óp zon en 28, 30 graden, misschien nog warmer - het kan niet op. Geniet u er vooral van, want in het weekend hebt u helaas de paraplu en regenjas alweer nodig.'
Dit zou zomaar het weerbericht voor de komende dagen kunnen zijn. In het enige vaste onderdeel van elk nieuwsbulletin wordt allang niet meer sec de weersverwachting gegeven; steeds vaker is het weerpraatje een show van de weerman of -vrouw, niet zelden ingeleid door een vergezochte brug van de nieuwslezer.
'En dan nu het weer. "Marjon, de tuinmeubelen bleven lekker droog vandaag." "Ja, maar morgen regenen ze gewoon weer nat."' De toon is gezet - van het objectieve nieuws naar de 'belevingstaal' van het weer.
Geen onaardig weer
'Morgen een afwisseling van zon en wolken: helemaal geen onaardig weer', 'Helaas neemt de bewolking toe', 'Gelukkig kunnen we volgende week rekenen op een prachtige nieuwe vorstperiode!', 'Het blijft saai weer de komende week.' Soms voelt de presentator zich in zijn enthousiasme zelfs geroepen de kijker naar een zinvolle dagbesteding toe te loodsen: 'Trekt u er vanmiddag vooral op uit!'
Zitten wij er wel op te wachten dat de presentator zijn eigen mening aan het weerbericht toevoegt? Hoe zouden we reageren als de journaallezer de nieuwsfeiten zou inkleuren met zijn persoonlijke opvatting daarover? 'Jammer genoeg is gisteren in Den Helder een monumentaal schip afgebrand', 'Ik ben blij dat het einde van de crisis langzaam in zicht komt.'
Een graad of 22
Het weer wordt ook almaar losser. Zo kiezen sommige weermannen of -vrouwen bij het noemen van de temperatuur vrijwel standaard voor de formulering 'Het wordt een graad of 22' - of liefst nog wat meer uit de losse pols: 'Het wordt niet veel warmer dan een graad of 22.' Hoevéél warmer dan ongeveer 22 graden het zal worden, mag de kijker zelf raden. Verder kondigt de weerman graag aan dat 'er van alles aan komt: regen, onweer, hagel en dergelijke', liefst met achteloze wegwerpgebaren bij die laatste woorden.
Dooddoeners
En wat te denken van dooddoeners als 'een spatje regen', 'een enkel straaltje zonneschijn', personificaties in de trant van 'De zon weet soms een gaatje te vinden', 'De temperatuur doet duidelijk een stap terug', en grappige open deuren als 'Tussen de buien door is het droog'? Van de weermensen wordt het geaccepteerd. En soms krijg je bijna de indruk dat ze worden geselecteerd op het gebruik van overbodige woorden: 'In het weekend, dan wordt het droog', 'In het oosten, daar schijnt de zon', 'Morgen, dat wordt een prachtige dag.' In het weerbericht mag het allemaal.
Lekker losjes
Ook wordt het tegenwoordig '21 graden op de Wadden en 27 in Limburg'. Lekker losjes geformuleerd, maar naar de temperatuur in al die gebieden daartussenin is het gissen. Flauw? Misschien, maar bij de meeste 'serieuze' onderwerpen in het nieuwsbulletin zouden de woorden zorgvuldiger worden gekozen. De weermensen weten zich verzekerd van hun plaats aan het eind of begin van de uitzending en kunnen het zich moeiteloos veroorloven hun persoonlijk getinte mooi weer te spelen. Zolang de kijker maar geen nattigheid voelt.
Reacties
[Forum gesloten. Toch reageren? Stuur een mail naar de redactie.]
| Naam | Opmerking |
Wouter | Mensen die bij ELKE column weer over het Engels beginnen te mekkeren, zijn dat soms dezelfde mensen als die bij alles wat niet goed is naar allochtonen wijzen? Dan weet ik een leuke partij voor ze! |
Clitorina van Pufflen uit Zalk | Als de koei'n de kop dicht teen de grond houw'n leup het weer over 'n paar uur danig uit de klau'n |
Simone Groothuis | ...maar het levert wel prachtige plaatjes op! |
ron | En wat dacht u van; Windkracht 3 tot 6, 3 is niets en 6 is een pak meer wind. Voor watersporters, een leuke dag, of voor niets naar het strand rijden!!! |
Jeroen_s | Opvallend is dat in het weerbericht meer tijd besteed wordt aan hoe het was. De weersvoorspelling is steeds globaler en daar heb je niets aan. Onder druk van de commercie probeert men leuke positieve berichten te vertellen, om te zorgen dat de mensen er op uit gaan en voor omzet zorgen. Gelukkig is er prima objectieve gedetailleerde weersinformatie op internet. Weer een argument om GEEN televisie te kijken. |
KAL | Haha, erg leuke column. Maar ik ga weer naar buiten, het is heerlijk weer (in het Noorden van het land, dus hier ook vast wel. hoop ik) Doei! |
Dirk | "En Marion, kan mijn vrouw morgen het wasgoed buiten hangen?" Die bruggetjes; zo kinderachtig en overbodig. Ook overbodig: temperaturen in Spanje voorlezen die met koeieletters op het scherm staan. "Het is bloed-en-bloedheet aan de Costa's". Het is een onbenullig showtje dat weer hoognodig door de nieuwslezer dient te worden overgenomen. Kort en zakelijk. |
willem | Ik word ook behoorlijk brakerig van dit soort columns, het snijdt geen hout. Beter men zich realiseren dat weerberichten over 30 of 40 jaar misschien niet meer in het nederlands, maar sterk verengelst of engels zijn. Nergens anders als in Nederland slaat de verengelsing zo heftig toe als in nederland, gewoon omdat we dat toestaan.... Dat Onze Taal daar maar eens wat aan doet in plaats van dit soort stellingen Groeten Willem |
Nishinakajima | Goedendag taalliefhebbers. Ik wilde iets kwijt dat niets met taal te maken heeft, maar wel met het weerbericht. Een mogelijke reden dat wij ons weer moeten "verkopen" is in mijn optiek dat we in een minuscuul landje wonen. Ik heb in de VS en Japan gewoond en ook tijdens mijn langdurige verblijf in Nieuwzeeland, Duitsland en Polen heb ik gemerkt dat het even wat tijd kost om over de hele regio de waardes te geven. Doe je precies hetzelfde met Nederland, dan ben je technisch gezien binnen 30 seconden klaar, dus moet men meer praten dan nodig is... Dat vind ik spijtig. |
Ritchie | Pieter, ik ben blij om de mening te lezen van iemand die zelf in het vak staat. Desalniettemin sluit ik me niet aan bij jou. Dat je niet beter kan voorspellen, wil niet zeggen dat je daarom geen feiten kan geven. Als je zegt dat het tussen de twaalf en zestien graden wordt, heb je nog steeds een feit. Verder sluit ik me aan bij de schrijver van deze column. Gister was het 'prachtig' weer. Volop zon, warm, etc. Oftewel, het was voor mij bagger weer. Mijn vrouw heeft een zonne-allergie, en heeft daar gister en vandaag flink last van gehad. En dan hoor je daarna nog even dat het prachtig weer was. Nou, geweldig dat het was! Ik wil feiten. Dat meteorologen soms enigszins moeten gokken kan gebeuren, dat zal altijd zo blijven. Maar termen als 'prachtig', of 'je moet naar het strand gaan', mogen echt achterwegen gelaten worden. Ik ben slim en oud genoeg om voor mijzelf na te kunnen denken en mijn eigen mening te koppelen aan een nieuwswaardig artikel of fragment. Inderdaad zeer storend. Mooie vergelijking met het journaal ook. 'Gelukkig' is de PVV gedaald in de peilingen. Walgelijk. Het weer is objectief en feitelijk. Eigen meningen mag je zelf maken. Wanneer je leuke praatjes wilt, of geamuseerd wil worden, moet je zeker niet naar het journaal kijken. Driekwart is toch slecht nieuws. Probeer het eens bij Dit was het nieuws. |
Karin | Blijkbaar nogal wat frustratie in het leven van de schrijver. Wat een ONZIN. Dat noemen ze nu wat improvisatie waardoor het wat vrolijker wordt op de tv... nooit van gehoord? |
Gerrit Piemelmans | Ik ben het met de Mooy en Ruud eens. Aktie om de schijnbare onstuitbare verengelsing van dit land eens een halt toe te roepen. In plaats van deze domme stellingen te lanceren. Onze Taal, toon je ballen en ga aan de slag! |
Sandra | Ik kijk om deze reden nooit meer naar het weerbericht! Ik kijk wel op teletekst dan weet ik tenminste gelijk waar ik aan toe ben. Op zich wel prettig dat het wat 'losser' is, maar de mening van de weermensen hoef ik niet te hebben. Ik bepaal zelf wel wat ik lekker weer vind. |
Gerda Leersum - de Mooij | Inderdaad Ruud, je treft de spijker op de kop. Vorige week ging ik via Schiphol naar Barcelona, voor het eerst sinds 6 jaar er weer op reis. Borden bijna allemaal alleen in het engels, in plaats zoals overal, de eigen taal eerst en dan iets kleiner engels. Bij terugkomst een bord Welcome to Holland en geen nederlandse welkomstekst. Op de computerschermen termen als delay, arrived en boarding. Het is verschrikkelijk en dat we daar maar eens iets aan doen in plaats van weermannen te examineren. Deze houden zich tenminste nog aan onze taal. Onze Taal, word strijdlustig ! |
Lex | Erg genoten van deze column. Die zeurderige toon, de o zo herkenbare details. Vooral de vergezochte bruggen en het gebruik van overbodige woorden. Erg mooi. Ik weet zeker dat Koefnoen / Arjan Ederveen hier een prachtige sketch van zou kunnen maken. Deze weermensen studeren hier uitvoerig voor, hetgeen me doet afvragen of ze hun taalgebruik bewust aanpassen voor televisie. |
Ruud | Wat een drukte om niks mensen. Het weerbericht wordt tenminste nog in het nederlands gepresenteerd. Steeds meer voert het engels als taal op zich de boventoon of komen er engelse woorden voor tussen het nederlands. De programma's heten "dancing with the stars", "pimp my car" en "get the picture". En men zegt, tot na de "commercial break" Stel dit soort dingen maar aan de kaak, Onze Taal. Dan ben je nog echt bezig met het nederlands. |
herman w van soest | Ik bljf het heerlijk vinden dit soort opmerkingen aan het doorgaans "gort droge":) commentaar toe te voegen. Zelfs de versprekeningen amuseren mij. Gewoon doorgaan en eventueel de humor gevraagd of ongevraagd blijven uitzenden. Fijne dag Herman W van Soest |
swopalex | Dat de "weermensen"vaak vertellen wat je moet doen met het weer dat ze voor de volgende dag verwachten (terrasje, bq-en enz)gebeurt al lange tijd. Ik zal blij zijn wanneer men zich "beperkt"tot weersinformatie. Over het taalgebruik heb ik dan nog niet eens gesproken. Idem mbt de "bruggetjes" van nieuws naar weerbericht (en niet een aktiviteitenadvies) |
Jos Goedmakers | Ik heb twee reacties gezien die veelzeggend zijn. Die van Hans (18.34) en Pieter (13.16u). Ze hebben namelijk helemaal gelijk i.t.t. de schrijver van deze column die het waarschijnlijk met niet-meteoroloog Paulusma op een zuipen heeft gezet. Vanwege de beperkte tijd waarin een weerman of -vrouw mag spreken zijn 'speelsere varianten' vaak onontkoombaar, hoewel het inhoudelijke betoog natuurlijk liefst kernachtig behoort te zijn en ook meestal is! Al ziet de schrijver van deze column dat blijkbaar niet helemaal goed. Iemand als John Bernard -nu gestopt, ex-RTL4- wist precies een goede balans tussen het zakelijke en het 'net niet-zakelijke' aan te brengen. De inhoud stond echter steeds als een (weer)huis. Helaas wordt vooral datzelfde RTL4 momenteel net wat teveel 'shownieuws' op weerkundig terrein, goede uitzonderingen daargelaten (bv. Reinier van den Berg). Mogelijk heeft onze columnist zich teveel door 'show' laten leiden hoewel hij hierin veel te ver gaat in zijn negatieve beoordelingen. Maar ja, wanneer het weer mede mogelijk wordt gemaakt door -bijvoorbeeld- Univé, dan kun je er verzekerd van zijn dat enige speelsheid bijna geëist wordt van de weerkundigen. Gelukkig wordt het weer bij de publieke omroep nog vrijwel uitsluitend mogelijk gemaakt door de presenterende meteorologen zélf, hetgeen in bijna alle gevallen garant staat voor kwaliteit. Tip? Kijk (en luister!) eens wat vaker naar Marjon de Hond en Marco Verhoef. Weer eens wat anders. |
Frank | @Pieter: "in de korte tijd die er voor het weerpraatje is". Hoezo kort? Die onzin is de laatste jaren steeds langer gaan duren en vooral te wijten aan onzinnige gesprekjes tussen de nieuwslezer en de weerman/vrouw (radio) en vooral aan het uiterst wollige taalgebruik (buiige regen, vlagerige wind, etc.). Als dat er nu eens uitgefilterd kan worden blijft er tijd zat over voor de zinnige informatie waar we ook echt iets aan hebben. Verder alle hulde aan de schrijver van dit stuk. |
Hans | Ik heb de indruk dat de schrijver van dit stukje net zoveel kaas heeft gegeten van meteorologie als het personeel van de verschillende weerinstituten van taal. Houd er rekening mee dat deze mensen in de eerste plaats natuurwetenschappers zijn. Voor zover ik weet vertellen zij hun verhaal ook uit het hoofd, in tegenstelling tot de nieuwslezers. Daarbij gaat een weersvoorspelling altijd gepaard met enige onzekerheid die je ook maar even in je praatje van twee minuten kwijt moet. @PSV_Supporter en Peter: De omschrijvingen voor windkracht en temperatuur liggen vast en de meeste metereologen die ik hoor houden zich daar ook aan. |
Sandra | Vol-ko-men terecht stukje. Al maanden irriteer ik me mateloos. Na 2 zinnen ben je volkomen de draad kwijt. Bovendien hebben de weermensen het bijna altijd MIS. Hoe kun je daar voldoening uit halen? En dan durven ze ook nog voorspellingen voor de volgende week te doen? Laat me niet lachen. Ik neem ze allang niet meer serieus. Ik kijk naar buiten en zie wel wat het weer me brengt. Maar de hele wereld vindt het blijkbaar prachtig, want ze krijgen steeds meer zendtijd. Kortom, een volslagen zinloze vertoning. Houd het lekker kort en krachtig: vandaag regent het af en toe; windkracht 6 aan zee en 4 in het binnenland; de temperatuur ligt tussen de 22 in het noorden en 27 graden in Zuid-Limburg. |
Peter | Overdrijving (amerikaanse stijl) neemt ook toe. Vroeger heette windkracht 6 "flinke wind" en nu heet het al "onstuimig". Nou, onstuimig is bij mij 8 of meer. Zacht weer, ook zoiets. Wat is dat eigenlijk en bestaat er ook hard weer? |
PSV_Supporter | @Pieter: 23, 24 of 25 graden maakt inderdaad niet veel uit. Al is de trend wel dat als het koud is, het "maar liefst" -11 is. En als het warm/heet is, het "tropisch" +31 is. Het liefst ronden ze dan de onnauwkeurigheid af naar onder, danwel boven om 'sensationeel' te blijven. |
PSV_Supporter | Plaatje bij De weerman speelt mooi weer Leuke column, waarheid als een koe. Ik voeg er graag aan toe dat de beleving van het weer behoorlijk gecentreerd is om De Bilt. Als het daar de hele dag geregend heeft, is het voor iedereen rotweer geweest. Terwijl het in Groningen, Twente, Limburg en Zeeland dan de hele dag stralend mooi weer is geweest. (En andersom komt uiteraard ook voor) |
ruud | Prima column. Het zou m.i. al een grote verbetering zijn als weermannen en -vrouwen er bij hun weerpraatje niet steeds als vanzelfsprekend vanuit gaan, dat vrijwel de gehele mensheid gelukkig wordt van het weertype: veel zon, blauwe lucht, hogedrukgebieden, zomerse temperaturen, zodat we "lekker met z'n allen op 'n terrasje, op de camping of op het strand van 't prachtige weer kunnen genieten" (doe mij maar stormachtig herfstweer). |
danny O | Doe mij maar het jeugdjournaal: Morgen is het warm en hier en daar gaat het onweren. Meer hoef ik niet te weten. |
groothertogzonderlaan | @Pieter: mooi gesproken. Toch vraag ik me wel eens af. Een weerman zegt bijvoorbeeld "Het wordt een graad of 16, misschien hier en daar 17." Zo'n toevoeging vind ik dan overbodig. |
Pieter | Ik ben meteoroloog en helaas is het de harde waarheid dat we niet veel preciezer kunnen zijn in de korte tijd die er voor het weerpraatje is. 21 graden op de Wadden en 27 in Limburg is misschien voor een kijker in Utrecht niet direct de informatie waarop hij zit te wachten, maar hij kan eenvoudig uitrekenen dat de temperatuur er dus wel ongeveer midden tussen zal liggen. Een beetje intelligentie van het publiek mag wel verwacht worden. Je wilt toch niet dat elke dag de temperaturen in alle steden in Nederland worden opgenoemd? Zelfs dan zouden dorpsbewoners nog steeds klagen. Ik vraag me ook af of het voor de meeste mensen veel uitmaakt of het maximaal 23, 24, of 25 graden wordt op een bepaalde dag. In alle gevallen is het toch vrij warm weer? Bovendien is het een paar uur voor en een paar uur nadat die maximumtemperatuur wordt bereikt normaalgesproken veel koeler. Die twee graden onduidelijkheid die ontstaat doordat de tijd er niet is om een hele lijst op te noemen, is daarbij vergeleken peanuts. Bovendien kan het ook best zijn, dat de weerpresentator gewoonweg niet weet hoe warm het gaat worden. Dat is nu eenmaal vaak zo en ligt niet aan de presentator. Hetzelfde geldt voor dat spatje regen. Computermodellen zijn nu eenmaal niet in staat precies te voorspellen waar en wanneer dat spatje valt en hoeveel dat zal zijn. Dat is helaas inherent aan de manier waarop de atmosfeer werkt. |
Kitty Esmeijer | Ik vind dat de bedenker van dit artikel zijn tijd beter kan steken in het solliciteren naar de functie van weerman als de manier van presenteren hem of haar zo tegenstaat. Er zijn toch wel belangrijkere zaken om je over op te winden? |
Cor Hendriks | Ik ben blij met deze column: ik erger me al tijden aan deze subjectieve weerberichtgeving. Het is begonnen bij RTL4 met Peter Timofeeff. Die heeft er zo'n handje van mensen naar het terras te dirigeren. Het neemt nu echter hand over hand toe. Weerverwachters: stop hiermee!! |
Sjors | Gewoon vermelden wat er gebeurd, als ze er iets persoonlijks aan willen toevoegen gaan ze maar naar sbs met die zatte paitje paulusma |
Dennis | Jaja, meten is weten toch? En laten we vooral niet onze menselijkheid daar in tonen! Nog beter, laten we net zo gefustreerd worden als onze Engelse buren, die het onpersoonlijke, starre en afstandelijke als handelsmerk zowat in de genen hebben. Oh, Piet Paulusma? Naar Engeland ermee. |
C | Gewenst weerbericht: - Korte objectieve informatie - Hoofd en bijzaken onderscheiden |
zipp | Ik vind wolkenluchten mooi. Dus ik zou zeggen: "Gelukkig neemt de bewolking toe". |
Robert | Een type als Piet Paulusma, die ik er van verdenk soms met een stuk in z'n kraag z'n bijkans onverstaanbare gebrabbel op te ratelen met een leuk rondom hem geen opgesteld campingpubliek, doet bij mij een gevoel van burgerlijke truttigheid opkomen. Niets persoonlijks, maar zo een weerbericht presenteren... pfffff |
Fred | Vreselijk, wat een zeurderig stukje. Een weerbulletin als dat van Piet Paulusma hoeft van mij ook niet, maar vallen over een zin als "Helaas neemt de bewolking toe"? Tjongejonge. |
Peter | Ook zo leuk bij het weerbericht is om te weten wat Mien in Lutjebroek op de camping aan het doen is, echt informatie waar je wat aan hebt..... |
G. van Bennekom | Prima mijn mening geformuleerd! Daar komt nog bij dat er hele groepen mensen zitten te kijken die helemaal niet zo blij zijn met de hitte ('s zomers) of de sneeuw ('s winters. Er sterven dezer hittedagen meer mensen extra in Nederland dan de beruchte varkensgriep totaal wordt geschat te gaan kosten aan levens. Of je zal maar tv kijken in de oververhitte recreatiezaal van een door de vakantie qua personeel onderbezet bejaardenhuis.Lekker om de cliche's van de reeds veel te lang voor de buis verschijnende Erwin Knoll dan over je uitgestort te krijgen. |
Peter Venema | Bravo! Weer een echte Onze Taal reactie! Ik erger mij ook al jaren aan al die oubollige gedoe. Een opmerkelijk contract met de plezierig, preciese omschrijvingen die je in het Engelse weerbericht hoort. |