Er zijn taalkwesties waarover heel verschillend kan worden gedacht. Taalkundige Frank Jansen behandelt iedere maand zo'n kwestie, en nodigt iedereen uit te reageren.
Moet je wetenschap mooi opschrijven?
Frank Jansen
Wetenschappelijke geschriften vinden maar zelden hun weg naar een groter publiek. Ten onrechte, vindt Marita Mathijsen, emeritus hoogleraar in de Nederlandse literatuur. De oplossing die zij aan de hand doet, is dat wetenschappers hun schrijfstijl moeten veranderen. Hun ultrazakelijke beschouwingen vol dorre, afstandelijke lijdende vormen moeten ze herschrijven tot ontdekkingsverhalen waarin de persoon van de schrijver met zijn angsten en triomfen een hoofdrol speelt. Is een dergelijke op de leest van literatuur geschoeide stijl wenselijk?
| Voorstander | Tegenstander |
|---|---|
Ja, wetenschappelijke teksten moeten mooi geschreven zijn.
De professor slaat de spijker op z'n kop. Wetenschappelijke teksten lijken geschreven door voetschrijvers met hamertenen. De lezer struikelt over de woordherhalingen en de hompelige overgangen door overvloedig kommagebruik. De zinnen zijn vaak lang en onoverzichtelijk door het 'alles voor de punt-syndroom'. Bleef het maar bij lelijkheid en onbegrijpelijkheid, dan worstelden de lezers zich nog wel door een wetenschappelijk artikel heen, omdat ze zich uiteindelijk rijkelijk beloond zouden weten met een opzienbarende conclusie. Maar de ultieme domper is dat die beloning vaak uitblijft: wetenschappelijke teksten zijn ook nog eens vervelend door de strenge beperking tot de beschreven zaak zelf. |
Nee, wetenschappelijk teksten moeten vooral zakelijk zijn.Het lijkt een ondankbaar standpunt - wie kan er tegen een mooi geschreven artikel zijn? - maar Mathijsen heeft echt voor het grootste deel ongelijk. Op het punt van de correctheid en de duidelijkheid ben ik het met haar eens: wetenschappelijke teksten moeten uit gave, begrijpelijke zinnen bestaan. Maar zou het een verbetering zijn als de geleerde schrijver meer aandacht aan zichzelf besteedde? Of de lezer probeert te verleiden door middel van sappige vergelijkingen? Nee! Wie een wetenschappelijk stuk schrijft, zegt daarmee eigenlijk dit: 'Er was een probleem en ik denk dat ik daarvoor een oplossing heb gevonden. Ik heb zelf alles gedaan om fouten te vermijden en denk daarom oprecht dat de inhoud steek houdt, maar dat weet ik niet zeker. Kijkt u, lezer, alstublieft goed naar mijn tekst of ik geen fouten over het hoofd heb gezien.' |
Moet je wetenschap mooi opschrijven? Een stemming over deze stelling onder de lezers van het tijdschrift Onze Taal en de bezoekers van deze website leverde het volgende resultaat op:
Ja, wetenschappelijke teksten moeten mooi geschreven zijn. (46 stemmen, 36 procent):
Nee, wetenschappelijk teksten moeten vooral zakelijk zijn. (83 stemmen, 64 procent):
Meningen van bezoekers van deze website
| Naam | Opmerking |
femke kramer | De wetenschappelijke publicatiekanonnen schrijven niet zonder stijl of retoriek, zoals Marita Mathijsen suggereerde in haar Jan Hanlo-lezing. Ze beoefenen veeleer een zeer specifiek soort stijl en retoriek. Dat levert proza op dat uitsluitend tot goede verstaanders (hun collega-wetenschappers) doordringt, met een formuleer- en redeneervaardigheid die beginnende onderzoekers zich gedurende hun inwijding in de academische mores eigen moeten maken. Dat leerproces begint met ‘doing being scientific’: dan bedient de onderzoeker zich van nageaapte compositie- en stijltechnieken zonder zich van de achterliggende ratio bewust te zijn. Zo’n beginner kan zich verliezen in retorische kaalheid waar expliciet redeneren juist noodzakelijk is. En in abstraherende en verduisterende stijltechnieken waar helderheid gewenst is. Mathijsens pleidooi voor ontsluiting van de wetenschap heeft minder aan een esthetisch-georiënteerde onderbouwing dan aan een ethische, zo men wil sociale: wetenschap zou breder gedeeld moeten worden. En een pragmatische: een samenleving kan zichzelf gemakkelijker als kenniseconomie handhaven wanneer velen zich op de hoogte kunnen houden van de observaties, experimenten en bevindingen aan de grenzen van het weten. Onderzoekers belonen voor dergelijke activiteiten zou daaraan kunnen bijdragen. Evenals het opleiden van goede wetenschapsjournalisten. |
G.H. Vermeer | Als je een groter publiek wil bereiken zul je begrijpelijker moeten schrijven. Dat hoeft de kern van je wetenschappelijke verhandeling toch geen geweld aan te doen? |
Ingrid B. Ottevanger | Zoals zo vaak zit de gewenste situatie ergens in het midden en hoeft het een het ander niet uit te sluiten: als een wetenschappelijke tekst naast de wetenschappelijke kwaliteit ook prettig leesbaar is geschreven, is dat mooi meegenomen, maar dit moet altijd secundair zijn. Daarnaast kun je van een wetenschappelijk werk ook een publieksversie laten verschijnen, en daarin ben je vrijer om je literaire aspiraties uit te leven. |
Dr Albert J. Dijkstra | Ik ben vorige maand op verzoek van een uitgever (Springer) begonnen aan een monografie over het veredelen van eetbare oliën en vetten. Ik heb besloten dit boek in de eerste persoon te schrijven en wel om de volgende redenen: 1. Oude wetenschappelijke literatuur is ook in de eerste persoon. Zo heb ik het eerste boek over vetscheikunde (Recherches chimiques sur les corps gras d'origine animale, M.-E. Chevreul, 1823) in het engels vertaald en mijn auteur schrijft ook in de eerste persoon. 2. Min boek over olieveredeling is op octrooien toegespitst en die zijn ook vaak in de eerste persoon gesteld. 3. Ik schrijf regelmatig brieven en e-mails aan collegae, en dat doe ikmook in de eerste persoon. 4. Dankzij de vrijheid van meningsuiting mag ik schrijven dat ik iemand een sufferd vind. Als ik schreef dat hij een sufferd was kon hij me wegens smaad en aantasting van goed naam en eer vervolgen. Ik ben dus voor een persoonlijke stijl want die kan ik dan ook larderen met zaken die mij zijn overkomen, anecdotes betreffende de auteurs/uitvinders wiens publicaties ik bespreek, enz. Als ik daar niets meer van begrijp wil ik kunnen zeggen dat Joost mag weten hoe de auteur daarbij komt, zij het dat deze uitdrukking geen echt equivalent in het Engels heeft. |
Joost Friederich | De tegenstander geeft impliciet mevrouw Mathijsen gelijk:"Alles wat het de lezer gemakkelijk maakt om fouten te achterhalen moet de schrijver nastreven." Kortom, geen ellenlange, onleesbare, van een baaierd aan leestekens voorziene, met bij- en tussenzinnen behangen zinnen zoals deze. Helder, leesbaar, dus mooi geschreven moet het zijn. Nota bene: ook vakgenoten moeten het kunnen lezen! |
Jan Heideman | Het is vaak moeilijk, maar veel kan wel leesbaar geschreven worden zoals bijvoorbeeld in werken van Richard P. Feynman wel te zien is. "The black hole war" van Leonard Susskind is ook prettig geschreven. |
B. Boom | Hoewel leesbare zinsbouw altijd een goed idee is, moet wetenschap vooral helder en ondubbelzinnig zijn. Het is daarna aan journalisten om eventueel populaire stukken over die wetenschap te schrijven. |
Chris | Taal is een communicatiemiddel; waarom zou de communicatie dan niet verlopen volgens een discourse dat voor een groter lezertal te volgen is? |
Ruud Abma | Goed geschreven is goed gedacht, zei Tucholsky. Een goede stijl is een bewijs van beheersing, van toewijding aan je onderwerp en bovenal van respect voor je lezers. |
Benny Snepvangers | er wordt een tegenstelling gesuggereerd tussen mooi geschreven en wetenschap. dat behoeft een uitleg, dunkt me. |
G. van der Weide | Wetenfschappelijke teksten dienen voor alles correct en helder te zijn. Niet alle teksten hoeven voor iedereen toegankelijk te zijn. elke discipline heeft zijn eigen taalveld. Wie zich dat niet wenst eigen te maken, moet niet verbaasd zijn, dat hij de tekst niet snapt. Zo snap ik zelf weinig van het voetbaljargon. Ik heb ook geen enkele behoefte me dit eigen te maken, want die sport heeft totaal niet mijn belangstelling. |
Adriaan Pels | Wetenschappers zijn vooral bezig andere wetenschappers te laten zien hoe wetenschappelijk ze wel zijn. Ik heb eens een afstudeerscriptie gecorrigeerd en stelde de kandidaat voor zo'n veertig woorden en uitdrukkingen te schrappen en/of te vervangen. De man trok wit weg. Hij had ze er juist allemaal ingevoegd in de ooespronkelijke tekst. Op aanraden van zijn promotor. Zij stuk oogde niet wetenschappelijk genoeg. Wat zei Albert Einstein ook alweer? "If you can't explain it simply, you don't understand it well enough." En "Any intelligent fool can make things bigger and more complex. It takes a touch of genius - and a lot of courage - to move in the opposite direction." |
Ria Gabriël | Vooral zakelijk hoeft nog niet onleesbaar te zijn. De schrijver moet duidelijkheid nastreven. |
Hendrik Vanden Abeele | Ik ben heel erg voor, fijn overigens dat iemand hier een lans voor breekt! Mijn ex-buurman doctoreerde een paar jaar geleden in de biologie. Desgevraagd verklaarde hij dat de kwaliteit van het Engels waarin hij zijn proefschrift diende te schrijven absoluut onbelangrijk was. Dat bleek zo te zijn in de hele faculteit biologie: als de cijfers maar kloppen, was het al goed genoeg... Jammer toch? Het verslag van een onderzoek naar vissen in laag en stilstaand water zou kunnen lezen als een roman! |
Jan Koopstra | Mooischrijverij leidt af van de kern van het onderzoek. Ik denk dat we juist in de wetenschap niet op hijgerige artikelen zitten te wachten. |
Gretchen | Ja graag. Nou ja, mooi. Een beetje spanning houdt me bij het verhaal, waarbij ik ook de wetenschappelijke informatie oppik. Dat lijkt me beter dan een correcte opsomming waarbij mijn concentratie het laat afweten. Hier en daar wat humor in taal of afbeelding schudt me ook van tijd tot tijd weer wakker. G. de Graef. |
Gretchen | Ja graag. Nou ja, mooi. Een beetje spanning houdt me bij het verhaal, waarbij ik ook de wetenschappelijke informatie oppik. Dat lijkt me beter dan een correcte opsomming waarbij mijn concentratie het laat afweten. Hier en daar wat humor in taal of afbeelding schudt me ook weer wakker |
Morena | Het is niet omdat de wetenchappelijke teksten minder toegankelijk zijn voor het grote publik dat ze de "Flair-stijl" moeten gaan imiteren. |
J.H.Breeschoten | Mijn wiskundeleraar heeft me goed ingeprent hoe belangrijk taal is. Voor een wetenschappelijke definitie gelden strikte taalregels: er mag geen woord te veel in staan, er mag geen woord te weinig in staan en er mag niets in staan wat voor meerdere uitleg vatbaar is. Die laatste voorwaarde bepaalt vooral het verschil met poezie. Ik bewonder de weinige schrijvers over wetenschappelijke onderwerpen die boeiend proza leveren |
Gijs van den Oord | Als ik iets wil opzoeken in een artikel heb ik geen behoefte aan het levensverhaal van de auteur. Nee dus. |
Derk Ederveen | Ik heb zelf wetenschappelijk onderzoek gedaan. Het is van belang dat je je resultaten en meningen helder en duidelijk opschrijft, eenduidigheid is van belang. Een lezer heeft geen behoefte aan spanningsbogen en retorica, hij wil de essentie efficiënt tot zich nemen. |
Poelaert Felix | Ik was zelf al begonnen mijn mening voor te dragen, maar ik beperk mijn commentaar tot de keuze die ik heb gemaak, onder beding dat de tekst ook in degelijk Nederlands wordt voorgesteld. |
drs J.D.simons-van Veen | Het beste is een miks, wetenschappelijk, maar toch ook een weinig smakelijk |
Bruno Schwirten | Ja,vooral zakelijk,maar niet langademig en zo.Alzo en goed leesbare wetenschappelijke tekst,ook "mooi ",maar geen verhaal of roman. |
Henk Heldens | Schrijven blijft altijd een kwestie van doelgroepen. Mensen die 'Gloed'van Sándor Márai bewonderen zullen niet geïnteresseerd zijn in 'Echo's onder de oude beuk' van Maeve Binchy. Dat gaat ook op voor wetenschappelijke publicaties. Om die voor een groter publiek toegankelijk te maken is er de wetenschapsjournalistiek, die voor een onmogelijke taak staat. Immers, om die publicaties te kunnen doorgronden, moet men het vak in kwestie hebben bestudeerd: wat is een legitieme wijze van probleemstelling, wat zijn legitieme oplossingen en hoe is de stand van de discussie tot nu toe. Vroeger was er het vrschijnsel van de huomo universalis, mensen als Brunelleschi, maar aangezien een ieder het erover eens is dat dat niet meer kan, heb ik maar geen poging in die richting gewaagd. |
Alfonsien MACKENS | Wetenschappelijke teksten zijn hoofdzakelijk bestemd om te worden gelezen door andere wetenschappers. Ze komen in die vorm nauwelijks tot bij het brede publiek. Vindt je al eens een in krant of tijdschrift dan is de informatie gereduceerd tot een uitgebreide meededeling. |
Louise Melchers | Het zou natuurlijk prettig zijn als wetenschappelijke artikelen mooi geschreven zijn. Het gaat echter om de inhoud. Mooi schrijven is niet waar het in een wetenschappelijk tekst om gaat. Laat dat maar over aan de magazines die deze artikelen in een populairdere versie kunnen publiceren. |
Frances Fabels-Vermeulen | Wanneer je een wetenschappelijk onderwerp begint te lezen is je interesse er al en als het dan wat prettiger geschreven wordt, is het gemakkelijker de eventueel taaie leesstof goed in je op te nemen c.q. te begrijpen. |
marijke scholten | Alle teksten moeten natuurlijk correct en leesbaar zijn. Misschien moeten er van wetenschappelijke teksten twee versies komen, een zakelijke en precieze, voor vakbroeders en -zusters die het onderwerp zo spannend vinden dat het relaas geen verfraaiing behoeft. En een met anekdotes en gevoelens opgeleukte versie voor de geïnteresseerde leek. Overigens zijn veel wetenschappelijke teksten vrijwel onleesbaar door de eisen die wetenschappelijke tijdschriften en reviewers stellen. |
PAvdK | Wetenschappelijke teksten moeten afgestemd zijn op de doelgroep. Deze vraag moet dan ook niet hier gesteld worden, maar bij de onderzoekers zelf. |
ir. Jean-Paul Coppin | Eerst en vooral in het Nederlands en niet in patatten-Engels !!! |
Mevrouw J.L.M. Waaijer | Wetenschappelijke teksten worden niet geschreven voor het grote publiek. |
Will Ottevanger | Het grote publiek kan wetenschappelijke artikelen toch niet lezen dus concessies ten aanzien van de leesbaarheid zijn overbodig. Voor de leek bestaan er goede alternatieven, zoals Scientific American en de wetenschapsbijlagen van NRC en Volkskrant. |
Paul Groot | Het ene verhaal vind ik juist, maar het andere ook. Maar daarvoor laat u mij geen keus. Ik kies voor een kruising tussen de beide standpunten. |
Rick Smetserst | Bovendien zal een tekst in een andere vorm zijn essentie verliezen. Vorm is volgens Von Humboldt per slot van rekening bepalend voor de betekenis van een tekst. |
albert lubberink | Wetenschappelijke teksten moeten vooral ‘zuiver’ zijn. Dat houdt helaas ook vaak in dat ze formeel en saai geformuleerd zijn. Voor het grote publiek kan een tekstredacteur een toegankelijkere versie schrijven. Die is vergelijkbaar met een folder. Veel ingewikkelde regelingen worden zo uitgelegd, met de toevoeging ’aan deze brochure kunnen geen rechten worden ontleend’ of ‘deze foldertekst treedt niet in de plaats van de oorspronkelijke tekst’. Dat kan dus ook gelden voor wetenschappelijke teksten en hun populaire variant. De wetenschapsjournalist maakt zich al decennia ‘schuldig’ aan dergelijke hertalingen en samenvattingen. En met succes: onderzoeksresultaten bereiken het grote publiek. |
Gé Tol | Mooischrijverij hoeft het ook niet te zijn, maar wel met zorg geschreven. Wellicht is het goed als de wetenschappelijke schrijver zich laat bijstaan door een litterator met als resultaat een fraai gestyleerde coproductie. Een schitterend voorbeeld van eigen bodem is het geschiedkundige werk 'De Poort' over de Oudemanhuispoort in Amsterdam, geschreven door Jurjen Vis en in 2002 uitgegeven door Boom Amsterdam. Fabelachtig mooi van taal en uiterst precies waar het de feiten aangaat. |
Humphrey van Polanen Petel | Wetenschappelijke teksten zijn niet bedoeld voor het grote publiek. |
jopy sol | Wetenschappelijke teksten schrijf je niet voor het grote publiek. Wetenschappelijk onderzoek gaat heel vaak over details die voor leken niet interessant zijn. Ze moeten nauwkeurig zijn, duidelijk en overzichtelijk. Hier hebben de meeste wetenschappers hun handen al meer dan vol aan. |
Fieke van Wengerden | Heerlijk die oplossing van Marita Mathijsen. Misschien dat ik mij in de toekomst nog eens onder de lezers mag scharen van wetenschappelijk werk. |
Margreet | Bovenstaande keuzemogelijkheid impliceert dat mooie teksten niet zakelijk kunnen zijn / zakelijke teksten niet mooi kunnen zijn. Er is hier wat mij betreft geen sprake van een onterechte tegenstelling. Enfin, ik kies toch voor een optie zodat ik mn mening kan geven. Ik kies de optie 'moeten vooral zakelijk zijn' om de volgende reden: Wetenschappelijke teksten moeten vooral zo juist mogelijk zijn. Dat is wat voorop staat. Niet of ze mooi zijn. Voor juistheid is nou eenmaal vaak jargon en systematiek nodig. Juistheid die niet overgebracht wordt is echter nutteloos, dus de tekst moet ook zo aantrekkelijk mogelijk zijn. Dit is echter iets dat volgt op de juistheid. Dus hoe mooier of aantrekkelijker het kan, hoe beter. Maar het is niet de eerste eis. |
J. Vermeulen | Er wordt geschreven voor vakgenoten, dus in hun taal. |
Widjajanti Dharmowijono | Beste Frank Jansen, Ik heb geen pasklaar antwoord gekozen want mijn mening klopt met geen van beide. Ik ben Indonesische en op 22 oktober j.l. gepromoveerd aan de UvA. Na de promotie kwam een van de serveersters die bij de receptie had geholpe naar me toe en vroeg waar ze mijn proefschrift kon kopen. Ik vertelde haar dat het jammergenoeg nergens te koop was, want ik had er maar een heel beperkt aantal van laten drukken. Verder vroeg ik haar waarom ze het wilde kopen. Haar antwoord: 'Nou, ik luister altijd naar de lekenpraatjes enzo, en tot nu toe is dat van u het enige dat ik heb begrepen.' Tussen haakjes: ik ben gepromoveerd op een literair-historisch onderzoek, nl. de beeldvorming van de Chinezen in Indisch-Nederlands literair proza 1880-1950. Een onderwerp dat je net zo droog of interessant kunt maken als je zelf wilt, maar ik denk dat het haar aansprak door de manier waarop ik het uitlegde. Niet in 'mooie' woorden, maar vooral duidelijk, met veel voorbeelden die het dichter bij de belevingswereld van de toehoorder(of indien het op schrift is gesteld: de lezer) brengt. Met vriendelijke groet, (mw) Widjajanti Dharmowijono |
M.J.Koopmans | wetenschappelijke artikelen zijn niet bedoeld voor het grote publiek, dat de strekking ervan niet kan beoordelen. als de vakmensen het maar kunnen begrijpen. |
Roger Verhiest | De kwaliteit van de literatuur hoeft de kwaliteit van de wetenschap niet te hinderen - integendeel ! |
Jean-Marie Schepens | Het moet niet literair zijn, maar wel aangenaam begrijpelijk. Vergelijking: ik leerde veel beter wetenschappen via "de geschiedenis van de wetenschap" waarin juiste en verkeerde pistes gevolgd worden die tot de ontdekking leidden, dan met de zuiver zakelijke lessen wetenschap. |
Jaap | wetenschap is zo objectief mogelijk, dus geen subjectief gezeur in een wetenschappelijk stuk. die persoonlijke uitingen van wetenschapsmensen daar zorgen de journalisten maar voor. |
Yvonne | Als Duitse vind ik Nederlandse wetenschappelijke en andere teksten verfrissend begrijpelijk. Dat vind ik het meest belangrijk, dat ook mensen buiten het vakgebied ongeveer kunnen volgen waar het over gaat en wat de kern is. Technieken die het meer 'beeldend' en 'pakkend' maken zijn tegebwoordig niet meer te vermijden maar zeker geen vereiste. Het gaat tenslotte om de inhoud, niet de manier waarop die verteld wordt. |
Paul Mercken | Er zijn wetenschappelijke teksten voor wetenschappers. Die moeten vooral wetenschappelijk zijn, hetgeen een correct taalgebruik veronderstelt, maar overbodige stijlfiguren uitsluit. Daarnaast moeten wetenschappers in staat zijn hun ontdekkingen aan een niet-wetenschappelijk publiek duidelijk te maken. Dat publiek staat alleszins open voor verhalen, want verhalen vertellen is de normale manier waarop mensen communiceren: een goed verhaal is interessant, ook als het fictief is, maar als het waar is, leert de toehoorder er ook nog wat van. Tegenwoordig heerst een groot wantrouwen tegenover 'experts', omdat het publiek hun redeneringen niet alleen niet kan volgen, maar ze daarom ook gemakkelijk als arrogant en 'slechts een mening' afdoet. Een nieuwe wetenschap, 'science communication', moet dit euvel bestrijden. De nieuwe hoogleraar in dit vak aan de TU te Delft, Patricia Osseweijer, wil dat wetenschappers via entertainment (beelden, verhalen, wetenschapsgeschiedenis) de lezers/toehoorders leiden tot belangstelling, vervolgens kennis en inzicht en tenslotte tot betrokkenheid. Deze methode beperkt zich niet tot teksten, maar is multimediaal. Heeft men het echter over inhoudelijk wetenschappelijke teksten, dan gelden dezelfde criteria. Wetenschappers onder elkaar, althans binnen dezelfde discipline, hebben daar geen behoefte aan. |
Marinde | dat zou het lezen van artikelen voor mijn opleiding een stuk leuker maken, en zou het minder tijd in beslag nemen |
J.Oberndorff | Met een kleine moeite is al veel te bereiken, zonder afbreuk te doen aan exacte taal. |
elisabeth | nee, zeker niet. Wetenschappelijke teksten zijn bestemd voor de mensen die ze KUNNEN lezen en bestuderen. Jan en alleman hoeft dat niet te kunnen. Het zou ook weer een verarming van onze mooie taal betekenen. |
Jan | Waarom moet alles gepopulariseerd worden? Dat leidt maar tot luiheid. Dan ben ik er eerder voor om het Nederlands af te schaffen en op Engels over te gaan. Dat heeft na verloop van tijd onze mensen niet met een impliciete achterstand zitten bij onderhandelingen en wetenschappelijke verhandelingen in het Engels. |
D.Berends | Mooipraterij werkt alleen maar verwarrend, laat de wetenschap vooral duidelijk/zkelijk blijven |
hub | Een wetenschappelijke tekst moet vooral duidelijk zijn. Het liefst in korte zinnen. |
Remko Meddeler | Een mooi geschreven tekst wordt graag gelezen. En dat is toch wat elke schrijver, ook de wetenschapper, wil? Natuurlijk moet een wetenschappelijk artikel volledig zijn en mag het discussie oproepen. Maar zakelijke woorden kunnen toch ook mooi opgeschreven worden? |
belinda kroes | Wat de voorstander zegt, dus. |
Patocka | Ge4woon duidelijk, dan is het voor iedereen beter te begrijpen. |
rr | een artikel is de neerslag van wetenschappelijk onderzoek. 'saaiheid' is in the eye of the beholder. juist door een strakke structuur met de inleiding, methoden en resultaten op vaste plaatsen in een stuk kan snel en duidelijk een boodschap worden overgebracht en begrepen. mooischrijverij is een obstakel daarvoor. een gecalligrafeerde krant lijkt mij ook buitengewoon vervelend. |
Miriam | Voor elke boodschap is een bepaalde taalvorm geschikt. In een wetenschappelijke uitgave wordt de zakelijke tekst door het lezerspubliek prima begrepen; wordt het artikel in een blad voor "het gewone volk" of misschien zelfs kinderen gepubliceerd, dan vraagt dit om een andere schrijfstijl. Lijkt mij logisch... |
Editfrog | Als ik het goed begrepen heb dan weet men altijd dat het ging gebeuren NA het gebeuren, WAAR BLEEF DE WETENSCHAP? |
Adriaan Pels | Taal is een communicatiemiddel. Als wetenschappers denken dat ze met hun vaak malle jargon(dat ze wetenschappelijk of zakelijk noemen) hun doelgroep bereiken, dan moeten ze vooral zo blijven schrijven. |
Josee | Ik bedoelde eind! |
Josee | Nou ja, mooi... teksten moeten gewoon toegankelijk zijn. Door zinnen niet eindeloos lang te maken te beperkt gebruik te maken van nominalisaties en lijdende constructies kom je al een heel ein. |
marc tiefenthal | Ik ben afgestudeerd in wetenschapsfilosofie en heb heel wat saais te verwerken gekregen. Er waren ook uitzonderingen: Feyerabend en Jacques Lacan. Of Nietzsche. En dan zijn die academici geneigd deze lui niet tot de wetenschap te rekenen. Als het aan hen lag is saaiheid niet alleen troef in de wetenschap maar ook nog eens de norm. Veel zal het niet helpen als daar de subjectiviteit van de wetenschapper mee komt piepen. Als dat subject saai is, wordt die subjectieve schrijfgeschiedenis ook saai. Wat moet doorbroken worden, me dunkt, is de idee dat wetenschap alleen kan op die ene, zakelijke en droge wijze. Waarom nemen academici lui als Nietzsche, Feyerabend of andere meer losbollige denkers niet ernstig? Omdat ze niet saai zijn. |
marc tiefenthal | Ik ben afgestudeerd in wetenschapsfilosofie en heb heel wat saais te verwerken gekregen. Er waren ook uitzonderingen: Feyerabend en Jacques Lacan. Of Nietzsche. En dan zijn die academici geneigd deze lui niet tot de wetenschap te rekenen. Als het aan hen lag is saaiheid niet alleen troef in de wetenschap maar ook nog eens de norm. Veel zal het niet helpen als daar de subjectiviteit van de wetenschapper mee komt piepen. Als dat subject saai is, wordt die subjectieve schrijfgeschiedenis ook saai. Wat moet doorbroken worden, me dunkt, is de idee dat wetenschap alleen kan op die ene, zakelijke en droge wijze. Waarom nemen academici lui als Nietzsche, Feyerabend of andere meer losbollige denkers niet ernstig? Omdat ze niet saai zijn. |
J.P.H.Boom | Mooie teksten kunnen toch zakelijk zijn en zakelijke teksten kunnen toch ook mooi zijn. |
Henk Horn | Ja, maar vooral duidelijk en logisch. Echter geen persoonlijke informatie tussen de regels plaatsen als dat niets te maken heeft met de inhoud. Ik zie graag vlot leesbare, zakelijke en navolgbare tekst. |
Christine van Ham-de Vries | De tekst moet vooral ter zake zijn. Toch blijft een verzorgd taalgebruik belangrijk. Ook een goede wetenschappelijke tekst heeft een esthetische waarde. |
F. van Oostveen | Een uitzondering kan gemaakt worden voor wetenschappelijke publicaties die juist bedoeld zijn voor het grote publiek. |
Hans Overduin | Wetenschappelijke teksten zijn helemaal niet bedoeld voor het grote publiek maar voor vakgenoten. Dit soort teksten moet voldoen aan wetenschappelijke criteria en die verdragen geen subjectieve schrijfstijl. Voor het grote publiek zijn de populair-wetenschappelijke publicaties, die je in bijna elke vorm kunt gieten die je wilt en m.i. vooral spannend en verhalend dienen te zijn. |
F.C. Sprenkels | Wetenscahp is voor een groot deel vergelijkend. dat vraagt om vergelijkbare eenheden. |
Marianne | Een goede wetenschapper is niet per definitie een goede schrijver.Omgekeerd ook niet. |
Dick | Besaan = bestaan |
Dick | Er besaan goede wetenschapsjournalisten die zo'n tekst in begrijpelijk Nederlands kunnen (her)schrijven. |
M. Hofman | Het is wel goed als wetenschappellijke teksten toegankelijk geschreven zijn maar ik wil niet lastiggevallen worden met de perikelen van de wetenschapper. Als ik een wetenschappelijke tekst lees, wil ik iets te weten komen over het onderwerp, niet over de zieleroerselen van de wetenschapper. Als ik daar iets over wil weten, lees ik wel een biografie |
Mirjam Jochemsen | Eigenlijk zou er een derde stelling moeten zijn: wetenschappelijke teksten moeten zakelijk zijn, maar in prettig leesbare stijl geschreven. Stel je voor: alle wetenschappelijke tijdschriften van kaft tot kaft gevuld met literaire verhalen, ik moet er niet aan denken. Kost veel te veel tijd om te lezen, en natuurlijk kan je niet elk wetenschappelijk detail in een verhaal vangen. Een wetenschapper is een wetenschapper, geen literator. Voor communicatie tussen wetenschappers onderling is een zakelijke tekst duidelijker en effectiever. Maar goedlopend Nederlands/Engels, dat is natuurlijk wel een vereiste. En voor de populaire versie van het "verhaal", de communicatie met het grote publiek, hebben we gelukkig uitstekende wetenschapsjournalisten. |
Frens | Wetenschap hoeft toch niet per se gortdroog te zijn? Een wetenschappelijk werk of betoog mag ook boeiend geschreven/verteld worden. Bevorder dat! Zo leest ook een medewetenschapper het met plezier. En het beklijft beter. Een goede verteltrant is ook een teken dat de auteur boven de stof staat. Dus waarom niet? Bang dat niet-ingewijden het nog gaan lezen/beluisteren? Stel je voor zeg! De wetenschap vergeet nogal eens dat ze ook de eigen samenleving diensten verschuldigd is. Gortdroge wetenschapstaal en(Steenkolen)Engels hebben iets geforceerds en elitairs. (Zo is 'Summery' gewoon een samenvatting.) Stijve taal ontmoedigen dus. |
Huub | Ben het eens met Mariët en Henk. Wetenschappelijke publicaties zijn primair bedoeld voor opdrachtgevers,mede-wetenschappers en geïnteresseerden, niet voor een lekenpubliek. Resultaten van baanbrekende onderzoeken bereiken het grote publiek via de diverse media; van semi-wetenschappelijke tijdschriften tot Wikipedia. Als de auteur "publiek" wil gaan dan schrijft hij/zij er wel een boek over. |
N.J.I. Mars | De stelling is misleidend. Ik vind dat elke tekst het verdient mooi opgeschreven te worden, maar ik verwacht niet dat zo'n fraaie tekst voor een leek toegankelijk is. Weteschap is cumulatief; om een wetenschappelijke tekst te lezen is dan ook veelal veel voorkennis vereist, waar de leek niet over beschikt. |
H. van Ruiten | Ook zakelijke taal kan in meer leesbaar en correct Nederlands geschreven worden. Maar de doelstelling van wetenschappelijke onderzoeken en dito verslagen mag hierbij niet uit het oog verloren worden: publiceren van gegevens, vooronderstellingen, gevolgde methodes, resultaten en gevolgtrekkingen c.q. conclusies en aanbevelingen. Wel zou de summary in meer proza-achtige taal kunnen worden verwoord. |
Anita Veenhof | De wetenschap kan zo leuk, mooi en zeer interessant zijn. Nodig dan in ieder geval uit door ook zo te schrijven. Zeker dat het beter overkomt en beklijft! |
mariët | De taal moet duidelijk,goed te begrijpen zijn maar hoeft geen literair hoogstandje te zijn.Ik denk bovendien dat wetenschappelijke publicaties sowieso niet bedoeld zijn voor het grote publiek. |
Rosalind Hengeveld | Eens (met Henk) - maar het feitelijk onderzochte onderwerp mag best lekker en een beetje vlot leesbaar beschreven worden. |
Henk | een wetenschappelijke tekst gaat niet over de auteur en moet daar ook niet over gaan. Alleen het feitelijk onderzochte onderwerp is van belang. |