Oud taalnieuws op internet
De hier aangehaalde weblocaties met nieuws veranderen nogal snel. De webredactie van Onze Taal kan niet garanderen dat de onderstaande koppelingen nog werken.
31 oktober 2003
Het CDA wil verbieden dat leerlingen op basisscholen les krijgen in het Engels. (RN)
(Bron: Van Dale)
Tv-Italiaans. Italiaanse taaldeskundigen hebben hun bezorgdheid geuit over het Italiaans dat op tv te horen is. Hun kritiek is niet mals: veel fouten, grof taalgebruik, en veel dialectwoorden, Engels en jargon. Een van de deskundigen meent dat de omroep in feite al een eigen taal geschapen heeft. (RN)
(Bron: Persoenlich.com)
Japanse formaliteiten. De sterk door hiërarchie en anciënniteit bepaalde arbeidsverhoudingen in Japanse bedrijven worden in snel tempo minder formeel. Dit heeft ook zijn invloed op het taalgebruik: beleefdheidsvormen verdwijnen in rap tempo. (RN/MvO)
(Bron: New York Times)
30 oktober 2003
Surfen in eigen taal. Op het wereldwijde web blijven Nederlanders dicht bij huis. Van de honderd populairste websites onder Nederlanders zijn volgens er onderzoeksbureau Multiscope 84 Nederlandstalig. (SA)
(Bron: Multiscope, Nu.nl, Automatiseringsgids)
Leesproblemen door nieuwe media. Peuters die twee uur per dag naar tv kijken of in de weer zijn met dvd's, video's of videospelletjes, blijken meer moeite hebben om te leren lezen dan leeftijdgenootjes die dat niet doen. Dat blijkt uit onderzoek van Amerikaanse Henry J. Kaiser Family Foundation. (SA)
(Bron: Henry J. Kaiser Family Foundation, Reformatorisch Dagblad via Taalunieversum)
Kinderhoortest. Gisteren is de Nationale Kinderhoortest geïntroduceerd, in het kader van de Week van het Oor. Kinderen die www.kinderhoortest.nl bezoeken, moeten de geluiden die ze horen verbinden met plaatjes op het scherm. (SA)
(Bron: www.kinderhoortest.nl, via Nu.nl)
29 oktober 2003
Tiktak. Volgens minister van Vreemdelingenzaken Rita Verdonk kunnen oudkomers best zelf werken aan hun taalvaardigheid, als ze geen geld hebben om een dure cursus te betalen. Hoe? "Door naar tv-programma's als Tiktak of Sesamstraat te kijken." Tiktak is een programma voor één- en tweejarigen; er wordt geen woord in gesproken. (MvO)
(Bron: Het Parool, gevonden via Taalunieversum)
Irak. Volgens deskundigen worden veel van de problemen van de Amerikaanse troepen in Irak veroorzaakt doordat er te weinig Amerikaanse soldaten zijn die (Iraaks) Arabisch spreken. In hoog tempo worden daarom Iraakse geheim agenten aangenomen, die wél Engels spreken. (MvO)
(Bron: The Sentinel Online, Boston Globe)
28 oktober 2003
Fries: geldverspilling. Het geld dat de provincie Fryslân uitgeeft aan het Fries, is goeddeels weggegooid. Dat vindt de deze zomer gepensioneerde ambtenaar Jelle Breuker, die lange tijd beleidsmedewerker voor de Friese taal bij de provincie was. De Fryske Akademy stelt de zaken volgens de ambtenaren stelselmatig te rooskleurig voor. (MvO)
(Bron: Leeuwarder Courant)
Conservatieve taalmanipulatie. De Amerikaanse conservatieven hebben decennialang enorme bedragen uitgegeven om een 'taal' te creëren om hun (wereld)visie in het openbaar en in de media te verwoorden. Ze zijn veel vaardiger in het manipuleren van de mening van de kiezers, en dat verklaart het huidige succes van deze partij, vindt taalkundige George Lakoff. In een wat langer interview in Berkeley News licht hij zijn ideeën toe. (RN)
(Bron: Berkeley News)
Vlaamse politici. Uit een analyse van het taalgebruik van 38 Vlaamse politici blijkt dat jongere politici Vlaamser spreken dan hun oudere collega's. Ze wijken meer af van het correcte algemeen Nederlands, waarmee de ouderen zich een uitstraling van vertrouwen en gezag willen aanmeten, en klinken liever sympathiek en gezellig. (RN)
(Bron: De Standaard, via Damslog)
Dyslexie. Nieuw onderzoek van de universiteit van Texas lijkt nog eens aan te tonen dat dyslectische problemen voortkomen uit een 'abnormale' (en moeizame) klankverwerking. Waar niet-dyslectici daarvoor vooral de linker hersenhelft inschakelen, gebruiken dyslectici de rechter hersenhelft. (RN)
(Bron: Science Daily)
Schapen met stress veranderen het timbre van hun geblaat om aan te geven dat ze zich niet senang voelen, en niet de toonhoogte of het volume. De meeste andere dieren kunnen dat niet. (RN)
(Bron: AScribe, via Communicatielog)
Volgendeklantbalkje Omroep Gelderland schrijft een wedstrijd uit (stemmen kan tot 31 oktober) voor een goed woord voor het balkje op de lopende band van de supermarkt waarmee de klanten hun boodschappen scheiden. Er is ook een actiegroep die hiervoor het woord beurtbalkje propageert. (PAC)
(Bron: Omroep Gelderland)
Censuur! - strip van Jamiri bij Der Spiegel. (RN)
27 oktober 2003
Onderwijsminister Van der Hoeven zegt in een gesprek met het Algemeen Dagblad dat zinnen als 'hun hebben een mooie paard', die volgens taalkundigen over tien jaar weleens tot de standaardtaal zouden kunnen behoren (zie 4 oktober), niet zomaar goedgekeurd mogen worden : "Ik begrijp ook wel dat taal leeft, maar dit soort fouten moeten we niet toestaan." (SA)
(Bron: Van Dale)
Gemeentenaam. De nieuwe samengevoegde gemeente van Borculo, Ruurlo, Eibergen en Neede moet Berkeloord heten. Dat zegt de voormalige raclamemaker Chris van Engeland: "Oord heeft iets landelijks, het associeert met natuur, rust en ruimte (...) het is toekomstgericht en gericht op de juiste doelgroep; die van bewoners en toeristen." (SA)
(Bron: De Stentor (gratis registratie))
"Oki, aahsaapinakos!", oftewel ' hallo, goedemorgen!' Zo begroeten kinderen elkaar op de Nizipuhwahsin-School, in het Blackfeet-reservaat in het Amerikaanse Montana. Daar krijgen kinderen les in de vrijwel uitgestorven Blackfoot-taal, waardoor die nieuw leven wordt ingeblazen. (SA)
(Bron: Smithsonian magazine)
26 oktober 2003
Dood schrift. Unicode is een systeem waarmee computers teksten in willekeurig welk alfabet moeten kunnen lezen. De meeste moderne
computers beschikken al over een versie van Unicode. Heel veel alfabetten kunnen al in Unicode worden weergegeven, maar nog niet allemaal: sommige
schriften van dode talen zijn nog niet vertegenwoordigd. Enkele Amerikaanse taalgeleerden proberen nu uit alle macht ook die alfabetten te coderen.
(MvO)
(Bron: SiliconValley.com)
Fascistisch. Amerikanen lijken steeds makkelijker het woord 'fascistisch' te gebruiken. Alles dat en iedereen die maar een beetje onplezierig gevonden wordt, kan rekenen op dit epitheton. De taalkundige
Geoffrey Nunberg analyseert de betekenisontwikkeling van dit woord.
(MvO)
(Bron: Geoffrey Nunberg)
25 oktober 2003
Dog-eared. "While you shouldn't throw out your Dutch-English dictionaries just yet, Nederlands als tweede taal is a tool that can take pride of place on your bookshelf with your dog-eared Dutch study books." Expatica, een tijdschrift voor (Engelstalige) buitenlanders in België, recenseert het nieuwe woordenboek van Van Dale. (MvO)
(Bron: Expatica)
Taal en wet. Volgens Algemeen Secretaris Koen Jaspaert van de Nederlandse Taalunie moet de overheid zich niet te veel met taalnormen bemoeien. Taal trekt zich toch niks aan van de wet, en bovendien moet de overheid niet bepaalde manieren van zeggen bevoordelen boven andere. (MvO)
(Bron: Van Dale Taalweb)
24 oktober 2003
Inhaalslag. Allochtone leerlingen lopen langzaam hun achterstand op autochtone leerlingen in, maar ze verlaten de basisschool nog altijd met een gemiddelde taalachterstand van twee jaar, die hen in hun verdere schoolcarrière vaak opbreekt - aldus de Rapportage Minderheden 2003 van het Sociaal en Cultureel Planbureau. (RN)
(Bron: de Volkskrant)
Scheldende vrouwen. Wanneer Britse vrouwen beledigd of (verbaal) aangevallen worden, reageren ze daar minder vaak op dan mannen, maar als ze reageren doen ze dat eerder in grove bewoordingen - aldus een aan de universiteit van Bonn uitgevoerd onderzoek. (RN)
(Bron: Der Spiegel)
Pools, Hongaars en Tsjechisch. Eergisteren werd er in het Europees parlement voor het eerst in het Pools, Hongaars en Tsjechisch getolkt. De uitbreiding van het aantal parlementstalen levert overigens de nodige problemen op: er is geen plaats voor nog meer tolken, en voor sommige talenparen zijn geen tolken te vinden. Die problemen moeten opgelost zijn op 1 mei 2004, wanneer de negen nieuwe EU-landen officieel toetreden. (Bron: EUobserver)
Letters voor dyslectici. De Nederlandse ontwerpster Natascha Frensch heeft een nieuw lettertype, met de naam Read Regular, ontworpen dat het dyslectici gemakkelijker maakt om onderscheid te maken tussen letters met dezelfde vorm. (RN)
(Bron: HvdS logt)
Taalkundigen in films. Bij de taalblog Uncle Jazzbeau loopt een draadje over films met taalkundigen erin. De oogst tot nu toe is vrij schamel: My Fair lady, Stargate, Atlantis, Het dak van de walvis en nog een paar. En Noam Chomsky blijkt ook in films gespeeld te hebben. (RN)
(Bron: Uncle Jazzbeau's Gallimaufrey)
Mirna Louisa-Godett, premier van de Antillen, is in Nederland voor een kennismakingsbezoek. Ondanks eerdere berichten dat ze hier alleen Papiaments zou spreken, blijkt ze nu toch Nederlands te gaan spreken. (RN)
(Bron: Leeuwarder Courant)
23 oktober 2003
Minder geld voor Fries. De Friisk Foriining uit Noord-Friesland protesteert tegen de plannen van de provincie Friesland, die € 177.000 wil bezuinigen op de Friese taal en cultuur. (SA)
(Bron: Omrop Fryslân)
Ljouwert € 390,-. Vandaag komt de geheel Friestalige Monopoly edysje Fryslân op de markt, met straten uit Friese steden en dorpen. (SA)
(Bron: Spits)
(Bron: De Stentor)
Miss Limburg op spraakles. Miss Limburg Nathalie Hassink werd zondag tweede bij de Miss-Nederland-verkiezing. Ze wil haar Limburgse accent afleren - een advies dat ze van een van de juryleden kreeg - zodat niets haar grote droom meer in de weg staat: model worden bij grote modeshows. (SA)
(Bron: Taalunieversum)
22 oktober 2003
Wereldstotterdag. Vandaag is het wereldstotterdag: over de hele wereld wordt aandacht gevraagd voor de problemen van stotteraars. (MvO)
(Bron: Stotteren.nl, Stotteren.be)
Ook dat nog. De Universiteit van Cambridge heeft een verzameling kaarten ontwikkeld in zes talen, waarmee Europese truckers zich in het buitenland kunnen redden. Als een Nederlandse trucker bijvoorbeeld in Engeland aankomt, kan een Engelse politieagent hem zo nodig wijzen op een kaart met de Nederlandse tekst 'Er zijn werken, ook dat nog!' en de Engelse vertaling daarvan. Volgens de Universiteit van Cambridge is dit 'Roadworks, mate. What a surprise, eh?' (MvO)
(Bron: Ananova)
Wegen Dir. De tweede naamval in het Duits is in gevaar, meent de columnist Zwiebelfisch. Een reden: steeds meer schlagerzangers (vooral van Beierse afkomst) zingen liedjes met de tekst 'wegen Dir' (met de derde naamval van Du) in de titel, in plaats van het Hoogduitse 'Deinetwegen'. (MvO)
(Bron: Der Spiegel)
Moeilijk. Volgens sommige critici schrijven veel geesteswetenschappers beroerd. In de recent verschenen bundel Just Being Difficult?: Academic Writing in the Public Arena verzetten sommigen van hen zich tegen deze beschuldiging, die volgens de samenstellers van de bundel "geen enkele uitleg of bewijs nodig lijkt te hebben, alsof je alleen maar een zin hoeft te citeren zodat de mensen onmiddellijk herkennen hoe lelijk die is." (MvO)
(Bron: The Chronicle)
21 oktober 2003
Erkenning Zeeuws. De provincie Zeeland stapt desnoods naar het Europese hof van justitie als de Nederlandse regering het Zeeuws niet tot een officieel erkende streektaal maakt. Dat zei commissaris van de koningin W. van Gelder dit weekeinde tijdens de Zeeuwse Dialectdag in Kapelle. (RN)
(Bron: De Limburger, via Taalunieversum)
Tweetalig spreken. Amerikaans-Nederlands onderzoek wijst uit dat wanneer tweetaligen hun moedertaal spreken, de tweede taal niet in de weg zit, maar dat wanneer ze hun tweede taal spreken de moedertaal niet onderdrukt kan worden. Verder onderzoek is nodig om te begrijpen hoe mensen er toch in slagen om op dat moment de tweede taal voorrang te geven. (RN)
(Bron: EurekAlert)
Taaldementie is niet pas ontdekt, zoals we gisteren meldden, maar is al twintig jaar bekend onder de naam 'primaire progressieve afasie'. Voor een beschrijving zie Afasie.nl (RN)
Google Adwords. Wanneer iemand de naam van een bedrijf als zoekterm ingeeft, mag Google geen reclame van concurrenten van dat bedrijf in beeld brengen, zo heeft een Franse rechter bepaald. (RN)
(Bron: Nu.nl)
Engelse opvoeding. Een Spaanstalige Amerikaan die vijf jaar gevangen heeft gezeten is door de rechter verplicht om Engels te spreken met zijn in het Engels opgevoede dochtertje. Maar hij mag haar wel Spaans leren. (RN)
(Bron: Salon)
Nederlands-Arabisch woordenboek verschenen. (RN)
(Bron: Van Dale taalnieuws)
20 oktober 2003
Taaldementie. Onlangs is er een nieuwe, zeldzame vorm van dementie ontdekt, waarbij mensen langzaamaan hun taal verliezen, maar waarbij hun geheugen intact blijft. (SA)
(Bron: Science Daily)
Ondertitelen. RTL en SBS willen hun programma's alleen ondertitelen als ze er overheidssubsidie voor krijgen. Als de commerciëlen niet binnen een maand ondertitels beloven, stappen doven en slechthorenden, verenigd in het 'Samenwerkingsverband Ondertitel Alle Programma's', naar het Europese Hof. (SA)
(Bron: Villamedia)
19 oktober 2003
Taalprijs. De belangrijkste Duitse taalprijs, deJacob-Grimm Preis (EUR 35.000 is toegekend aan de publicist Christian Meier. Meier heeft zich onder andere met een boek Deutsch in Not? ingezet tegen het gebruik van 'onnodig Engels', volgens hem een teken van 'gering nationaal bewustzijn'. (MvO)
(Bron: WEB.de)
Wetenschapsdag. Deze week is het 'wetenschapsweek' in Nederland. In het kader daarvan open veel Nederlandse universiteiten en onderzoeksinstellingen vandaag hun deuren. Zo kunt u in de Hortus Botanicus van Leiden vandaag een gesprek voeren met een computer, en kunt u op het Meertens Instituut in Amsterdam kennismaken met onderzoek naar straattaal en straatnamen. (MvO)
(Bron: Wetenschapsweek.nl (compleet programma), Meertens Instituut)
18 oktober 2003
Taaleis. In de toekomst moet je misschien aantonen dat je Nederlands kunt spreken als je een woning wil huren. De Nederlandse regering overweegt een dergelijke maatregel te steunen, om spreiding van allochtonen te stimuleren. Rechtstreeks op etnische gronden selecteren is in strijd met de grondwet. (MvO)
(Bron: Van Dale Taalweb)
New-language gedoe. Naar aanleiding van 'hun hebben' en andere 'taalverloedering' die er in de Nederlandse kranten woedt, legde columniste Lydia Rood het oor te luisteren bij de nieuwe generatie: "ik vind het d en tgedoe een bult geouwehoer, en dat maakt me niet veel uit ofzo, maar kennen kunnen en kannen vind ik wel belangrijk opzich, maar waar ik dus gewoon een beetje een puntkop van krijg is dat new-language gedoe, cybertaal ofzo". (MvO)
(Bron: Rotterdams Dagblad)
17 oktober 2003
Vreemde talen stimuleren. De overheid moet vooral onderzoek belonen dat gaat over onderwerpen waar Nederland in vooroploopt, zoals dat in vreemde talen. Dat staat - onder veel meer - in het advies Nederland moet slimmer, dat de werkgeversorganisatie VNO-NCW gisteren heeft aangeboden aan onderwijsminister Van der Hoeven. (SA)
(Bron: NRC Handelsblad)
Nieuws in allochtone talen. Actiegroepen zijn een handtekeningenactie en een brievencampagne begonnen tegen de plannen van de NPS, die de dagelijkse nieuwsuitzendingen in het Chinees, Marokkaans en Turks terug wil brengen naar een keer per week. (SA)
(Bron: Trouw via Villamedia)
Communicatie NS. Marc van Oostendorp, taalkundige en treinreiziger, verbaast zich over de gebrekkige communicatieve vaardigheden van de NS, die treinreizigers informeert via een "vrijwel onverstaanbare computerstem" en via soms "extreem oninformatieve" beeldschermen. (SA)
(Bron: Neder-L)
16 oktober 2003
Geen ruggennnngraat. Het Nederlands gaat de komende tien jaar drastisch veranderen, zeiden enkele deskundigen twee weken terug tijdens een bijeenkomst (zie 4 oktober). Volgens Hedenlands zijn we gewoon "te trendy. Geen ruggegraat, pardon, ruggennnngraat, volgens de spelling van vorige week. Geen guts om gewoon nee te zeggen." (SA)
(Bron: de Volkskrant)
Debatteren in gebarentaal. De organisatie Pragma Equal Access wil in samenwerking met het Nederlands Debat Instituut en het Nederlands Gebarencentrum een landelijke training 'debatteren in gebarentaal' opzetten, met ter afsluiting een nationale debatfinale voor dove jongeren. (SA)
(Bron: Speciaal.nl)
Van Dale. Volgende week vrijdag verschijnt er een biografie van de schepper van de grote Van Dale, Johan Hendrik van Dale, die in 1872 aan de pokken overleed. Het woordenboek ging met zijn tijd mee: vanaf deze week kan dit ook via i-mode van KPN Telecom worden geraadpleegd. (SA)
(Bron: Nieuws.nl. Van Dale)
Woordpiraten. "Marketeers, politici en andere kortzichtige, egocentrische mensen" hollen de mooie woorden van het Engels uit. Iemand die zegt 'I would die to have a new car' meent dat bijvoorbeeld helemaal niet echt. Tijd dus om de woorden terug te stelen van de "woordpiraten"! (SA)
(Bron: Word Pirates, via Erik Dams)
15 oktober 2003
Spraaktechnologie. Spraaktechnologische programma's zijn beter dan veel ondernemers denken. Dit blijkt uit onderzoek van Heitzig Consult en Strateco, waarin werd gesproken met enkele honderden ondernemers, en 'talrijke' deskundigen, en daarnaast uit enkele honderden casussen. (MvO)
(Bron: Yahoo! Deutschland)
Gispen. Het woord gispen komt in de gesproken taal niet of nauwelijks, maar in krantentaal nog vrij regelmatig voor. Taaljournalist Ewoud Sanders meent dat het beter kan verdwijnen: veel lezers zullen mogelijk niet eens begrijpen wat er bedoeld wordt. Overigens komt het woord het vaakst voor in Sanders' eigen krant, NRC Handelsblad. (MvO)
(Bron: NRC Handelsblad)
Terroristentalen. Uit een personeelsadvertentie die de FBI gisteren op de eigen website publiceerde ('Calling all linguists... to serve your country'), is de Amerikaanse inlichtingendienst niet alleen op zoek naar sprekers van het Pashto (een Afghaanse taal), maar ook naar de Chinese minderheidstaal Uighur en de Indiase minderheidstaal Tamil. Volgens de FBI duiken ook deze talen af en toe in terrorismezaken op.
(Bron: Time, FBI)
Taalschrift. In het nieuwste nummer van Taalschrift, het elektronisch tijdschrift van de Taalunie: discussie over de spelling en een reportage over meertaligheid bij jonge kinderen. (MvO)
(Bron: Taalunieversum)
14 oktober 2003
Kindernamen. Wat zegt de naam van uw kind over uw salaris? Naamkundige Doreen Gerritzen deed er onderzoek naar: gegoede ouders geven hun dochters bijvoorbeeld vaker een naam die eindigt op een -e, en vaker een Franse naam; in de lagere inkomensklasse zijn namen op een -a populairder. Meer uitkomsten in twee artikelen bij De Limburger. (RN)
(Bron: De Limburger 1, 2 (via Taalunieversum))
(Bron: Haags Centrum voor Onderwijsbegeleiding)
Taalwetenschappers kunnen een veel grotere rol spelen in de ICT dan ze nu doen, vindt de Adviesraad voor Wetenschaps- en Technologiebeleid. (RN)
(Bron: Nieuws.nl)
Stille kerkvorst. Als de paus door zijn ziekte niet meer kan spreken, kan hij desondanks leiding blijven geven aan de katholieke kerk, vindt de Portugese kardinaal Martins. (RN)
(Bron: ORF)
13 oktober 2003
Nieuwe woorden in het Woordenboek van de 21ste eeuw: cameltoe, Maffia Mabel, sudderlapje, a16, abakpoen, limobier en houtje touwtje. (RN)
(Bron: Writers Block)
12 oktober 2003
Maidenspeech in memmetaal. De Friese parlementariër Rendert Algra begon deze week zijn eerste toespraak tot de Tweede Kamer in het Fries. Oorspronkelijk had hij zijn hele maidenspeech in die taal willen houden, maar omdat hij bang was dat niemand er dan wat van zou begrijpen, zag hij hier uiteindelijk van af. (MvO)
(Bron: Leeuwarder Courant)
Vertalingen. Ongeveer de helft van alle boekvertalingen op de wereld gaat van het Engels naar een andere taal. Omgekeerd bestaat slechts drie procent van de Amerikaanse boekproductie uit vertalingen. Een Amerikaanse deskundige: "Als de Amerikaanse consument iets echt buitenlands wil, denkt hij aan een restaurant, niet aan een roman." (MvO)
(Bron: Libération)
11 oktober 2003
Radio. Het publieke radiostation 747 AM stopt met de dagelijkse uitzendingen in het Turks en het Marokkaans, omdat uit onderzoek zou blijken dat niemand naar deze uitzendingen luistert. Jongere allochtonen horen liever Nederlands, en ouderen luisteren via de satelliet naar programma's uit het thuisland. De programma's in het Chinees blijven wel bestaan, omdat deze nog wel luisteraars trekken. (RN)
(Bron: NOS)
Gratis taalles. Het asielzoekerscentrum in Raalte hield woensdag een open dag waarbij geïnteresseerden een gratis taalles Arabisch werd aangeboden om zelf te ervaren hoe moeilijk dat is, een vreemde taal leren. "Als in het Engels, Frans of Duits gevraagd wordt 'Wat is je naam?', dan snapt vrijwel iedereen dat de vraag iets met het woord naam te maken heeft. Maar als je in de Arabische taal gevraagd wordt op te staan en het potlood neer te leggen, dan is dat abracadabra." (MvO)
(Bron: De Stentor)
10 oktober 2003
Slapen en leren. Aan de universiteit van Chicago is onderzoek gedaan naar de mate waarin proefpersonen geleerde woorden onthouden. Het percentage woorden dat werd onthouden bleek in de loop van de dag af te nemen, maar de volgende ochtend bleek het weer te zijn toegenomen. Men vermoedt nu dat de hersenen tijdens de slaap nieuwe, halfvergeten informatie weer terughalen en ordenen. (RN)
(Bron: Science Daily)
Zwarte namen. Honderd jaar geleden waren in de Verenigde Staten de twintig populairste voornamen voor blank en zwart dezelfde. Daar is inmiddels verandering in gekomen, want de Afro-Amerikanen zijn steeds vaker namen gaan gebruiken die hun identiteit uitdrukken. Zo'n naam kan een nadeel zijn: onderzoek heeft uitgewezen dat sollicitanten met een 'zwarte' voornaam een 50% hogere kans hebben om meteen te worden afgewezen dan 'neutrale' sollicitanten, ook al waren de cv's vergelijkbaar. (RN)
(Bron: MSNBC News)
Hufterig. Tweede-Kamerlid Algra (CDA) protesteerde tegen het woord "hufterig", dat minister Remkes van Binnenlandse Zaken donderdag in de mond nam tijdens de behandeling van de begroting. Volgens Algra was "Onfatsoenlijk ook duidelijk geweest". (SA)
(Bron: Reformatorisch Dagblad)
9 oktober 2003
Engels op school mag. Naar aanleiding van Kamervragen (zie bericht 22 september) heeft Maria van der Hoeven verklaard niet tegen Engelstalig onderwijs te zijn. Volgens de onderwijsminister komt het de Europese doelstelling ten goede en leidt het verder niet tot problemen. Van der Hoeven sprak zich wel uit tegen onderwijs in het Turks (zie 13 juli). (SA)
(Bron: Taalunieversum)
Boeventaal. Taalcolumnist Ewoud Sanders bespreekt de taal van Charlie da Silva, de voormalige lijfwacht van Klaas Bruinsma die vorige week met enkele "blaffers" op zak verklaarde dat Mabel Wisse Smit het "wijf van de Lange" was. (SA)
(Bron: NRC Handelsblad)
Film tolken. Filmtheater 't Hoogt uit Utrecht en Het Ketelhuis uit Amsterdam zullen op structurele wijze filmvoorstellingen laten vertalen door een tolk Nederlandse gebarentaal. (SA)
(Bron: Doof.nl)
Taal VS. Bijna een op de vijf Amerikanen spreekt thuis een andere taal dan Engels. Tien jaar geleden was dat nog een op de zeven. Na het Engels wordt er vooral veel Spaans gesproken, gevolgd door Chinees, Frans, Duits en Tagalog (de taal van de Filipijnen). Het Russisch is in opkomst. (SA)
(Bron: Nieuws.nl)
Van Agt zingt. Oud-premier Dries van Agt ("ik kan eigenlijk geen noot raken") gaat een plaat in het Brabantse dialect opnemen als ode aan de overleden volkszanger Ad de Laat. (RN/SA)
(Bron: Nieuws.nl)
8 oktober 2003
Rechtschreibung. Achttien schrijvers uit negen landen (onder wie Grass, Walser, Mulisch, Nooteboom, Konrad en Lem) hebben bij het begin van de Frankfurter Buchmesse geprotesteerd tegen de gewoonte van uitgevers om vertalingen in de nieuwe Duitse spelling uit te geven, terwijl Duitse literaire werken nog steeds in de oude spelling verschijnen. (RN)
(Bron: Berliner Literaturkritik)
Dyslexie. Uit Brits onderzoek onder 300 miljonairs blijkt dat maar liefst 40 procent van hen aan dyslexie lijdt. De aandoening komt normaal bij een op de tien mensen voor. (RN)
(Bron: Gazet van Antwerpen, via Taalunieversum)
Wachtwoord. Test hier de onkraakbaarheid van uw wachtwoord. (RN)
(Bron: Security Stats, via Damslog)
7 oktober 2003
Très con. Inwoners van Franse dorpjes met de spotlust opwekkende namen als Saligos (klinkt als saligaud, 'smeerkees'), Montcuq (klinkt als mon cul, 'm'n reet') en Trecon (klinkt als très con, 'zwaar klote') houden binnenkort een bijeenkomst in het dorpje Mengesebes (Occitaans voor 'eet uien') om de dorpstrots weer op te krikken en een front te vormen tegen de spot van de buitenwereld. (RN)
(Bron: Sun-Sentinel)
When in Britain ... Amerikanen die naar Engeland komen (bv. Madonna) hebben de neiging om zich een Brits accent aan te meten, dat Amerikanen erg sophisticated vinden klinken. Dat kunnen ze beter niet doen: hun pogingen leiden alleen tot gegniffel, en bovendien associëren veel Britten het Amerikaanse accent met (zakelijk) succes. (RN)
(Bron: The Guardian)
Leestijd. Naar aanleiding van een idee voor een krant die je in vijf minuten uitleest, schrijft journalist Roy Peter Clark over leestijd, en de vraag hoe lang een artikel mag zijn. Bij het artikel is een stopwatch geplaatst, zodat lezers hun eigen leessnelheid kunnen meten (richttijd: iets minder dan vier minuten). (RN)
(Bron: Poynter)
Instantvertaling. Bulgaarse wetenschappers claimen een techniek te hebben ontwikkeld waarmee gesproken taal direct wordt omgezet in een andere taal. Een chip (in een telefoon, bijvoorbeeld) zet de brontaal om in digitale code, die vervolgens wordt omgezet in de doeltaal. De Bulgaren zeggen een vergelijkbaar programma voor teksten te hebben ontwikkeld. (RN)
(Bron: Ananova)
6 oktober 2003
Italië tolkt niet. Tijdens de Europese top in Rome wordt alles alleen vertaald in de talen van de huidige EU-landen. Gastland Italië kon de tien landen die volgend jaar toetreden tot de EU niet van tolken voorzien. De Poolse Minister van Buitenlandse Zaken kon desondanks alles prima volgen: "Het is een kwestie van opleiding." (SA)
(Bron: EUobserver)
Pratende stofzuiger. James Dyson heeft een stofzuiger uitgevonden met een motor die zo slim is dat hij - bij problemen - zelf de technische dienst te woord kan staan. (SA)
(Bron: New Scientist)
Fryske Taalkwis. Morgen om 18.35 uur zendt Omrop Fryslân de eerste aflevering uit van het jaarlijks terugkerende Tükelteammen, een achtdelige "Fryske Taalkwis", waarin kandidaten getest worden op bijvoorbeeld de spelling en de etymologie van Friese woorden. (SA)
(Bron: Omrop Fryslân)
5 oktober 2003
Wat oars as thús. Volgens de Friese gedeputeerde Bertus Mulder moeten Friese bedrijven niet bang zijn om Friestalige bedrijfsnamen te kiezen. In de regio Súdwesthoek zijn relatief de meeste Friese namen, en ook de meeste toeristen: "De minsken komme ôf op dat eigene, se wolle yn 'e fakâsje wat oars sjen as thús." (MvO)
(Bron: Leeuwarder Courant)
Onze Taol. De onlangs opgerichte Stichting Brabants barst van de ambities. Zo zal deze maand het eerste nummer verschijnen van het tijdschrift Brabants, tijdschrift voor de Brabantse taal, literatuur, muziek, dialect- en naamkunde . Dat wordt "een soort Onze Taal voor het Brabants", kondigt de dialectdeskundige Jos Swanenberg aan. (MvO)
(Bron: Eindhovens Dagblad)
4 oktober 2003
Dag standaardtaal. Allerlei deskundigen voorspellen dat constructies zoals 'de man wie', die nu nog fout worden gerekend, over tien jaar 'goed' zullen zijn. Zij deden hun voorspellingen gisteren, tijdens een middag ter ere van dr. Jan Stroop, die afscheid neemt van de universiteit. (MvO)
(Bron: de Volkskrant; een interview met Jan Stroop verscheen in BN/De Stem)
Minderheidstalen. De Franse minister van cultuur Jean-Jacques Aillagon wil de minderheidstalen van Frankrijk te beschermen. Dat geldt zowel voor regionale minderheidstalen als het Bretons als voor 'etnische' minderheidstalen als het Berbers. Vandaag komen vertegenwoordigers van taalkundige minderheden in Parijs bijeen. (MvO)
(Bron: Le Monde)
3 oktober 2003
Vuilbekkerij. In kinderboeken wordt flink gevloekt en gescholden. Het gemiddelde kinderboek bevat bijna zes vloeken, bastaardvloeken, scheldwoorden, verwensingen of schuttingwoorden. Dat concluderen de Bond tegen het vloeken en De Kinderboekenwijzer in een onderzoek naar 76 kinderboeken van twintig uitgeverijen. (RN)
(Bron: Nu.nl)
Jabberwacky. De Loebner Prize wordt jaarlijks uitgereikt aan het computerprogramma met de beste gespreksvaardigheden. Een van de kanshebbers is het programma Jabberwacky, dat zich van de andere deelnemers onderscheidt doordat het tijdens het spreken steeds bijleert. Op www.jabberwacky.com kan men ook zelf met het programma converseren. (RN)
(Bron: BBC)
Gaelisch. 90% van de Schotse ouders vindt het belangrijk dat kinderen op school de mogelijkheid krijgen om Gaelisch te leren. (RN)
(Bron: Eurolang)
2 oktober 2003
Taalprobleem bij Chelsea. Volgens Claudio Ranieri, de Italiaanse manager van voetbalclub Chelsea, wil het niet erg vlotten met de ontwikkeling van het team doordat de nieuwkomers - de Fransman Claude Makelele, de Argentijn Hernan Crespo en de Roemeen Adrian Mutu - geen Engels spreken. (SA)
(Bron: Yahoo! News)
Petitie. Dinsdag heeft een delegatie van de vaste Kamercommissie een petitie in ontvangst genomen tegen het Engels in het hoger en wetenschappelijk onderwijs. (SA)
(Bron: Stichting Nederlands)
Spanglish. In de Verenigde Staten is er in de loop der jaren een mengtaal onstaan van Engels en Spaans, Spanglish genaamd. Zo wordt yarda gebruikt voor 'tuin' en pregnada voor 'zwanger'. Ilan Stavans schreef er een boek over. (SA)
(Bron: NPR)
1 oktober 2003
Euro-Engels. De taal van Europa wordt het euro-Engels, denkt Europees Commissaris Frits Bolkestein. Maar dat betekent niet dat de Nederlanders en de Vlamingen hun taal moeten verwaarlozen. Integendeel, ze moeten zich samen sterk maken voor het Nederlands in Europa. (MvO)
(Bron: Van Dale Taalnieuws)
Leren lezen. Alle deskundigen in Frankrijk zijn het erover eens: als kinderen moeten leren lezen kunnen ze dat het best letter voor letter doen ('h-e-t het'). De methode om hele woordbeelden in te prenten was een tijdje in de mode, maar blijkt niet goed te werken. (MvO)
(Bron: Le Monde)
[Archief]