De bolworm steekt hem
Van Dale (2005) vermeldt bij bolworm: "larve van de ingewandsworm Taenia coenurus cerebralis, die zich in de hersenen van schapen ontwikkelt en bij deze de 'draaiziekte' veroorzaakt (...)". De bolworm steekt hem weer betekent 'hij heeft weer een van zijn grillen of buien' en de bolworm hebben betekent 'slecht gehumeurd zijn'. Bij bol in bolworm moeten we dus denken aan een 'kop' (van een schaap). Een schaap met 'bolworm' vertoont dwangbewegingen, zoals het lopen in een cirkel.
Volgens het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) kwam de bolworm ("ook hersenblaasworm geheeten") vroeger in meer zegswijzen voor, "voorheen in de volkstaal gebruikelijk met betrekking tot menschen, waarbij iemands krankzinnigheid (of zwakker: slecht humeur, booze luim, gril) schertsend aan het steken van den (...) genoemden worm geweten werd".
Overigens heeft de draaiziekte ook in andere talen uitdrukkingen opgeleverd. Zo heet deze ziekte in het Frans le tournis, en daarvan is de zegswijze 'Tu me donnes le tournis' afgeleid, die letterlijk betekent: 'Je geeft me de draaiziekte', oftewel: 'Je maakt me duizelig' of 'Ik krijg het heen-en-weer van je.'
Trefwoorden
terug
