Een appeltje met iemand te schillen hebben
Wie nog een appeltje met iemand te schillen heeft, is kwaad op iemand en wil hem/haar op het matje roepen of met gelijke munt terugbetalen.
Het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) vermeldt "een appeltje (met iemand) schillen, eene netelige zaak met hem afhandelen, hem onderhouden over iets dat hem niet aangenaam zijn kan". Deze variant is nu niet meer gangbaar; we spreken nu altijd van een appeltje te schillen hebben met iemand.
F.A. Stoett vergelijkt deze zegswijze met nog een eitje met iemand te pellen hebben, dat hetzelfde betekent. Het Groot Uitdrukkingenwoordenboek (2006) van Van Dale vermoedt dat er sarcasme ten grondslag ligt aan deze uitdrukkingen, zoals bij meer uitdrukkingen die letterlijk 'samen iets eten' betekenen. Vergelijk ook een nootje met iemand te kraken hebben. De ironie is dat er geen sprake is van gezellig samen iets te eten, maar dat er ruzie gemaakt wordt.
Er wordt ook weleens beweerd dat de zegswijze oorspronkelijk een ui met iemand te schillen hebben was. De tranen die bij het schillen van een ui vloeien, zouden dan worden 'overgebracht' op de tranen die tijdens een ruzie vloeien. Het WNT vermeldt weliswaar "een ui (of: uien) pellen, slaan, tappen, vertellen, verkoopen", maar hier betekent ui 'grap, mop'. Het zou kunnen zijn dat een ui met iemand schillen betekende 'een grap met iemand uithalen', en vervolgens 'een ander aan het huilen brengen' en daarna 'een ander op het matje roepen', maar daarvoor is nergens een aanwijzing te vinden. Bovendien blijft onverklaard waarom in plaats van ui in de loop van de tijd het woord appel werd gebruikt.
Trefwoorden
terug
