Een donkerbruin vermoeden hebben

Waar komt de uitdrukking een donkerbruin vermoeden hebben vandaan?

Ergens een donkerbruin vermoeden van hebben (ook wel: zo'n donkerbruin vermoeden hebben) betekent dat je er vrijwel van overtuigd bent dat je weet hoe iets zit of wat er zal gebeuren.

Volgens het Groot Uitdrukkingenwoordenboek van Van Dale (2006) heeft deze uitdrukking altijd betrekking op ongunstige feiten. Dat wijst erop dat bruin geen kleuraanduiding is. Bruin heeft namelijk nog een betekenis, die tegenwoordig niet zo gangbaar meer is: 'zorgwekkend'. Van Dale vermeldt de zegswijze 'Het ziet er bruin uit' ('het is zorgwekkend'). 'Donkerbruin' is daarvan vermoedelijk een versterking.

In het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) staat dat men vroeger wel sprak van bruine wolken en het bruine zwerk om een betrokken, dreigende lucht mee aan te duiden. Bruin weer betekende in zeemanstaal 'ruw, onstuimig weer'. Vermoedelijk kreeg bruin vandaar de betekenis 'zorgwekkend': ruw weer kon immers vervelende gevolgen hebben.

Het WNT vermeldt een (donker)bruin vermoeden hebben niet, maar wel een kwaad vermoeden hebben, dat 'achterdochtig zijn' betekende. In Van Dale komt een donkerbruin vermoeden hebben pas voor vanaf de dertiende druk (1999).

Trefwoorden

• uitdrukkingen en spreekwoorden

terug