Hamvraag
'Dat is de hamvraag' wordt gebruikt om uit te drukken dat iets de cruciale vraag is, de vraag waar het allemaal om draait.
Deze zegswijze is nog niet zo oud; ze dateert uit de jaren vijftig. In het Woordenboek van populaire uitdrukkingen, clichés, kreten en slogans van Marc De Coster staat dat de hamvraag is ontleend aan 'Mastklimmen', een quiz die de NCRV van 1953 tot 1957 op de radio uitzond. Hoe meer vragen de deelnemers aan deze quiz juist beantwoordden, hoe hoger zij opklommen in een in de studio geplaatste mast. Bovenin hing als hoofdprijs een gerookte ham. Wie het juiste antwoord gaf op de laatste en belangrijkste vraag, de hamvraag, mocht de ham uit de mast pakken. De presentator (Johan Bodegraven) zei aan het eind van het spel altijd: "Want haalde u de ham niet uit de top, dan haalde u in elk geval uw kennis weer eens op!"
Het Amerikaans-Engels kent het vergelijkbare the sixty-four thousand dollar question (dit gaat terug op een televisiequiz uit de jaren vijftig) en de Fransen spreken van la question à cent balles. Met het informele balle werd de franc bedoeld; het Nederlandse bal is hieraan ontleend ('Dat geintje kostte me honderd ballen').
Trefwoorden
terug
