Iets met argusogen bekijken
Iets met argusogen bekijken of volgen betekent 'iets wantrouwend bekijken', 'iets nauwlettend in de gaten houden'.
De zegswijze gaat terug op de Griekse mythologie. Daarin komt een reus voor met honderd ogen over zijn hele lichaam, Argus genaamd (in het Grieks: Argos Panoptes; panoptes betekent 'die alles ziet'). Toen Hera haar man, de oppergod Zeus, er (terecht) van verdacht een liefdesrelatie met de priesteres Io te hebben, veranderde ze Io in een koe en vroeg ze Argus om Io te bewaken. Ze ging ervan uit dat hem niets zou ontgaan. (In een iets andere variant van deze mythe veranderde Zeus Io zélf in een koe. Hera vroeg toen aan Zeus de koe als geschenk, en plaatste Argus vervolgens als wachter bij haar.) Op bevel van Zeus probeerde de god Hermes (zijn zoon) de koe te stelen, maar dit plan werd verraden. Toen nam Hermes de gedaante van een herder aan. Het lukte hem Argus in slaap te spelen met heel mooi fluitspel. Hij doodde Argus en bevrijdde Io.
Hera plantte alle ogen van Argus op de staart van haar lievelingsvogel, de pauw. En ze bleef Io-de-koe kwellen met een horzel, die haar overal volgde en haar veel pijn bezorgde. Om aan die pijniging te ontkomen zwierf Io lang over de aarde rond. Zeus smeekte Hera een einde aan Io's beproeving te maken en uiteindelijk gaf Hera haar in Egypte haar vroegere gedaante terug. Io werd vervolgens moeder van Zeus' zoon Epaphus, die koning van Egypte werd en Memphis stichtte.
In de zegswijze iets met argusogen bekijken is de eigennaam Argus op de achtergrond geraakt. Daarom wordt argusogen ('oplettende blik') met een kleine letter geschreven. Elders op deze website vindt u meer voorbeelden van eigennamen die hun hoofdletter verliezen.
Met argusogen heeft trouwens niets te maken met argwanend. Daarin is arg een nevenvorm van erg; wanen betekende vroeger ook 'menen, denken, vermoeden'.




