In de bonen zijn

Waar komt de zegswijze in de bonen zijn vandaan?

In de bonen zijn betekent 'in de war zijn, er niet bij zijn met je gedachten, je vergissen'.

Volgens het Groot Uitdrukkingenwoordenboek van Van Dale (2006) gaat deze zegswijze terug op een oud bijgeloof. Vroeger geloofde men dat tuinbonen (ook wel roomse of grote bonen genoemd) tijdens hun bloei een bedwelmende geur verspreidden, die zelfs tot krankzinnigheid kon leiden als men daarbij in slaap viel. Ook F.A. Stoett vermeldt dat de geur van bloeiende bonen ervoor kon zorgen dat iemand bedwelmd raakte en raar ging doen.

Het Woordenboek der Nederlandsche Taal geeft nog meer zegswijzen die teruggaan op dit volksgeloof: 'Als de bonen bloeien, de zotten groeien', 'Hij heeft de bonen in het hoofd', 'De bonen bloeien' (oftewel: 'het is nu de gekkentijd'), 'In de bonen lopen, raken, wonen', 'Loop in de bonen!' ('loop naar de maan').

Later werd de zegswijze ook wel uitgebreid tot 'Hij is in de bonen en plukt erwten', maar deze variant komt weinig voor.

Trefwoorden

• uitdrukkingen en spreekwoorden

terug