Print deze pagina

Naar hartelust / hartenlust

Wat is juist: naar hartelust of naar hartenlust?

Het is allebei juist volgens het Witte Boekje. Volgens het officiële Groene Boekje (2005) is alleen naar hartenlust juist.

Naar hartelust is een vaste combinatie met een figuurlijke betekenis: 'zo veel je maar wilt, zo veel als je hart begeert'. In zo'n geval hebben veel mensen een voorkeur voor het weglaten van de tussen-n. Volgens de officiële spelling moet er in naar hartelust echter een tussen-n worden geschreven. Dat heeft een formele reden: hart heeft een meervoud op -en, en daarom moet er een tussen-n worden ingevoegd (naar hartenlust valt niet (meer) onder een van de officiële uitzonderingscategorieën). 

In het Witte Boekje is de spelling van de tussenklank -e(n)- een vrije kwestie. Deze tussenklank wordt vaak als en geschreven en soms als e. Eenzelfde variatie is zichtbaar bij de tussenklank s (zoals in vervoer(s)bewijs) en de tussenklank e (zoals in afgrijs(e)lijk). Volgens het Witte Boekje maken taalgebruikers met alle drie deze tussenklanken van nature woorden die prima Nederlands zijn; 'rare' vormen als parkeershaven, inhoudlijk, aardbeietaart of geboortengewicht zie je vrijwel nooit. Bij veel woorden is één vorm duidelijk het gewoonst, en als dat niet zo is (zoals bij vervoer(s)bewijs, ondraaglijk/ondragelijk en koeke(n)pan), dan is iedereen eraan gewend dat zo'n woord twee spellingwijzen heeft.

Het Groene Boekje staat variatie toe bij de tussenklank s (zoals in vervoer(s)bewijs) en de tussenklank e (zoals in afgrijs(e)lijk), maar wijdt aan de spelling van de tussenklank -en- in de Leidraad zes pagina's met bindende regels.

Overigens vermeldde het Groene Boekje van 1995 nog hartelust – zonder tussen-n. De samenstellers van het Groene Boekje van 2005 hebben besloten dat hartenlust voortaan met een tussen-n moet worden geschreven. Ook hartenlap ('lieveling') moet sinds 2005 officieel met tussen-n worden gespeld. Volgens het Witte Boekje is hartelap ook prima. Omdat het geheel een koosnaam is, en niet letterlijk 'lap van het hart' betekent, hebben veel mensen een voorkeur voor het weglaten van de tussen-n.

Verwante adviezen

Trefwoorden

terug