Shakespearedrama / shakespearedrama
Als letterlijk bedoeld is 'een drama geschreven door William Shakespeare' is alleen Shakespearedrama juist. Bijvoorbeeld:
- Ze keek graag naar Engelse uitvoeringen van Shakespearedrama's.
- Richard III is een bekend Shakespearedrama.
Een Shakespearedrama is in deze zinnen vergelijkbaar met een Wolkersroman, een Cruijffvergelijking en een Hollywoodacteur.
Als het verband met de eigennaam op de achtergrond raakt, kan de hoofdletter een kleine letter worden. Zo geeft Van Dale (2005) bij wolkersvrouw: "vrije, zelfbewuste vrouw, die zich in haar gedrag en meningen niet laat hinderen door schaamtegevoelens en maatschappelijke beperkingen". Dat deze vrouw genoemd is naar de vrouwen die Wolkers veelal beschreef, is op de achtergrond geraakt. Ook hollywoodromantiek is met kleine letter volgens Van Dale; het betekent 'risicoloze romantiek, zoals gebruikelijk in Amerikaanse films'. Het directe verband met de eigennaam Hollywood is verdwenen.
Het is moeilijk te bepalen wanneer een woord 'ophoudt' een eigennaam te zijn, en dus met een kleine letter wordt geschreven. Meestal beslissen de naslagwerken dat. Shakespearedrama komt in de Leidraad van het Groene Boekje en in het Witte Boekje alleen met een hoofdletter voor. Van Dale vermeldt dit woord helemaal niet, maar wel shakespearesonnet, dat met kleine letter wordt geschreven als het gebruikt wordt in de betekenis 'sonnet bestaande uit drie kwatrijnen en twee slotregels met gepaard rijm' (het gaat hier dus alleen om de vórm van het sonnet). Over de vraag of shakespearedrama ook zo'n algemene betekenis heeft (iets als 'meeslepend drama vol intriges'?), kun je van mening verschillen. Bijvoorbeeld in:
- De hele periode van het vertrek en de opvolging van onze directeur is een Shakespearedrama/shakespearedrama geweest.
- We hebben nieuwe statuten nodig; misschien kunnen we dan dit soort Shakespearedrama's/shakespearedrama's in de toekomst voorkomen.
- De formering van een kabinet is soms een waar Shakespearedrama/shakespearedrama.
Wie vindt dat in deze zinnen de genoemde zaken vooral worden vergeleken met een drama van Shakespeare, kiest voor de hoofdletter S. Wie vindt dat in shakespearedrama de eigennaam van Shakespeare geen rol meer speelt en het woord een algemene betekenis heeft, kiest voor de kleine letter s. Wij neigen naar de hoofdletter; er zijn vooralsnog geen overtuigende aanwijzingen dat Shakespearedrama een algemene betekenis heeft gekregen waarin de eigennaam van Shakespeare geen rol meer speelt. Ook in de volgende gevallen ligt volgens ons de hoofdletter het meest voor de hand:
- Om te beoordelen of een Hitlergroet strafbaar is, wordt onder andere gekeken naar de situatie waarin deze uitgevoerd is. ('Hitlergroet' is een algemene term voor een bepaalde groet met gestrekte arm, maar heeft in Van Dale toch een hoofdletter)
- Ze begint maandag weer met een of ander Sonja Bakkerdieet. (een dieet waarin je jezelf (te) veel ontzegt; toch nog een verband met de eigennaam van de diëtiste Sonja Bakker, en daarom hoofdletters)
- Zoals jij over je vakantie vertelt, lijkt het wel een Grimmsprookje. (een vaak gruwelijk verhaal dat goed afloopt voor de goeden en slecht voor de slechten)
Verwante adviezen
terug
