Zwaar op de hand zijn

Waar komt de zegswijze zwaar op de hand zijn vandaan?

Wie zwaar op de hand is, is serieus, ziet snel problemen, en is soms zelfs ronduit somber of pessimistisch.

Deze zegswijze gaat terug op de paardensport. Sommige paarden laten hun hoofd hangen, zodat het vasthouden van de teugels voor de berijder zwaarder wordt. Van deze paarden wordt dan gezegd dat ze 'zwaar op de hand' zijn.

F.A. Stoett vermeldt bij zwaar op de hand zijn naast 'zwaarwichtig zijn' de betekenissen 'lastig zijn (door veel of onbelangrijk gepraat)' en 'in het algemeen vervelend, vermoeiend zijn'. Deze laatste betekenissen zijn niet meer gangbaar.

Het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) geeft zwaar in de hand/vuist liggen/vallen/zijn als oorspronkelijke uitdrukking: "van paarden gezegd die het hoofd naar beneden laten hangen, daardoor te veel kracht uitoefenen op het bit en de teugels en de hand van den ruiter vermoeien". Vandaar ontstond zwaar op de hand zijn: "van personen: de zaken steeds al te ernstig nemend; geen speelschheid, humor, lichtvoetigheid aan den dag leggend (en daardoor lastig, vervelend en vermoeiend)", aldus het WNT.

Trefwoorden

• uitdrukkingen en spreekwoorden

terug