Taalpost Taalpost Van Dale Taalweb Genootschap Onze Taal

Het Wereldkampioenschap Taalsurfen 2004

Ter gelegenheid van het 250ste nummer van haar digitale nieuwsbrief schreef de redactie van Taalpost, een initiatief van het Genootschap Onze Taal en Van Dale Lexicografie, het Wereldkampioenschap Taalsurfen uit. Er kwamen uiteindelijk 268 inzendingen binnen. De meeste inzenders hadden bijna alle vragen goed, en enkele tientallen stuurden zelfs een compleet foutloze opgave in.

De meeste commotie werd veroorzaakt door de laatste vraag: "Wat zijn de eerste Nederlandse woorden die volgens u op internet (of een voorloper ervan) werden geschreven? Vermeld de woorden, de datum en de vindplaats." Deze vraag bleek een bron van verwarring. Want wat rekenen we precies tot de voorlopers van het internet? Sommige kandidaat-wereldkampioenen richtten zich tot Piet Beertema, de eerste Nederlander die een e-mail vanuit Europa naar Amerika verstuurde, in de hoop dat hij hen zou kunnen helpen. Beertema richtte hierop een speciale pagina in met een duidelijk antwoord: 'Piet weet het niet'.

Wij meenden dat het 'juiste' antwoord te vinden zou zijn op Usenet, het systeem van nieuwsgroepen dat begin jaren tachtig in de Verenigde Staten begon en later is opgegaan in het internet. Omdat er ook Nederlanders en Vlamingen die in Amerika woonden deelnamen aan de discussies, dook hierin al snel Nederlands op. De webredactie van Onze Taal heeft enige jaren geleden een zoektocht uitgevoerd naar de 'oudste Nederlandse woorden' op het internet en vond toen het zinnetje "ouwe hoeren is ook een vak" (op deze manier gespeld) van 17 februari 1984. Veel mensen hebben dit antwoord ingestuurd, maar al snel bleek dat er betere antwoorden voorhanden waren. Zo werd op 15 februari 1984 (dus twee dagen eerder) het zinnetje "Oftwel je gaat je gang maar broer" verstuurd, en nog eerder zijn er al her en der korte zinnen verzonden. Het allervroegste antwoord dat we helemaal goed kunnen rekenen is "Nederlandse Vereniging voor Kunstmatige Intelligentie" in een bericht van 25 juli 1982.

Sommige deelnemers wezen ons er echter op dat men het beschreven papier desgewenst ook als vroege een voorloper van internet kan beschouwen (een manier om boodschappen te verspreiden), en in dat geval is het Oudnederlandse zinnetje "Hebban olla uogala nestas higunnan hinase hic anda thu" het juiste antwoord. Daarom hebben we ook dit goedgerekend. Sommigen meenden juist dat het internet geen voorlopers had, maar dit antwoord hebben we niet goedgerekend.

Voor de volledigheid vermelden we hier alle juiste antwoorden (zonder de internetadressen):

  1. a. Zweeds;
    b. Twents (Nedersaksisch);
    c. Faeröers;
    d. Chinees (vereenvoudigd);
    e. Russisch;
    f. Pools;
    g. Afrikaans;
    h. Nieuwnoors;
    i. Fries;
    j. Esperanto.

  2. a. 'de jaren zeventig';
    b. 'stiekelsteert', 'greunsel';
    c. 'Dede pikiña ku su bisiña';
    d. Joost van den Vondel;
    e. René Appel;
    f. 'respijtzorg';
    g. 'Altijd wordt je ...' (N.B. Sommige bronnen beargumenteren dat 'Altijd word je' ook mogelijk is; als naar deze bronnen verwezen werd, is dit antwoord ook goed gerekend);
    h. 'Chinees-restaurantsyndroom';
    i. Paul Van Grembergen;
    j. 'Nederlandse Vereniging voor Kunstmatige Intelligentie', 25-7-1982.
  3. De wereldkampioen Taalsurfen is Hein Huizenga geworden. Hij stuurde reeds binnen enkele uren de juiste antwoorden in, inclusief de vroegste vindplaats van Nederlands op Usenet, en krijgt de Grote Van Dale op cd-rom.

    Jacqueline Toscani, Jan Horsten, Ger Derksen, Ernie Ramakers en Gerard Diks hebben een taalboek van Van Dale gewonnen; Maurice Vandebroek, Sjef Bosman, Hilde Van Oevelen, Roel Haveman en A. Luteijn krijgen een cadeauabonnement op Onze Taal (voor zichzelf of voor iemand anders naar keuze).

    Wij zullen binnenkort met alle prijswinnaars contact opnemen over de manier waarop de prijs kan worden toegezonden. Over de uitslag van dit WK en over de juistheid van de beslissingen van de jury kan niet worden gecorrespondeerd.