Taaltrends 2011 en 2012

31 december 2011

Er zijn 38 Reacties

• Frank de Wijn - geplaatst op 07 februari 2012

  Met een bevriende mede(hobby)schrijver heb ik een meningsverschil over het taalgebruik bij: “Ik hou van haar” of “Ik houd van haar.” Gramatikaal is het stam plus uitgang. De stam van houden is “houd”. Dus moet het zijn “houd” met een “d”. 3de persoon enkelvoud wordt dan “hij houdt van haar.” “Houdt met “dt”. Mijn medeschrijver houdt vol dat “Ik hou van jou” toch goed is. Wordt dit een houw van het Salomonszwaard?

• Jolande - geplaatst op 07 februari 2012

  Mijn zoon is geadopteerd toen hij 5 jaar was. Hoewel erg talig is, is hij ook lui. Als hij zou lezen dat ‘het’ niet meer bestaat over honderd jaar geen, zal hij graag zijn actieve medewerking verlenen en ‘het’ niet meer gebruiken. Ook de verwijswoorden zijn voor hem een groot probleem.

  De rol van de media is erg groot. Er staan ontzettend veel vouten in advertenties en zo. En die worden natuurlijk overgenomen. Voorbeeldje met kan/kun: tekst op een scultpuur: Het geluk kan je grijpen. Ik ben benieuwd wie nu wie grijpt…

  Mijn zoon zegt overigens ook zweer in plaats van sfeer. Articuleren en goed uitspreken is niet belangrijk. D’s worden t’s en andersom. Als hij mij niet verstaat of niet goed hoort, zegt hij: wazeggu. Of iets wat zo klinkt. Hij leest mij om de dag voor en ondanks dat ik het verhaal niet te vaak wil onderbreken, let ik wel op articulatie en dergelijke.

• J.M.E. de Goeij - geplaatst op 21 januari 2012

  De trend die mij nog veel meer in het oog springt en waaraan ik mij groen en geel erger is de s-z verwisseling in de spreektaal. Vooral mensen die beroepsmatig in het openbaar spreken zijn hier naar mijn mening vaak debet aan. (radio, tv en politiek)
  Bijvoorbeeld het woord SFEER. Vroeger werd het uitgesproken zoals het er staat, Daarna veranderde dat in SWEER (wat al weerzinwekkend was). Vervolgens door de nieuwe taaltrend veranderd het in ZWEER. Nederlands een gemakkelijke taal? Voor zover mij bekend is een zweer nog altijd een infectie!

• co de graaff - geplaatst op 13 januari 2012

  Het valt mij al langer op dat “hij wilt” vaak gebruikt wordt door mensen uit Limburg:
  “Hij wilt eerst even douchen, voordat….”

• Ingmar - geplaatst op 11 januari 2012

  Dat moest hieronder natuurlijk zijn: HET deksel of DE deksel…

• Ingmar - geplaatst op 11 januari 2012

  Bij sommige woorden weet ik zelf ook niet of ik het altijd goed doe, is het bijvoorbeeld:
  “mag ik DE zout even?” of HET zout, als je aan het paasontbijt zit? Of “wil je de deksel erop doen?” of DE deksel, “het matras op het bed leggen” of de matras?

  Ingmar

• Mik - geplaatst op 10 januari 2012

  Helemaal eens met Oehoe… ik hoor vaker en vaker ‘die’ waar het ‘dat’ moet zijn. Het meisje die…

• oehoe - geplaatst op 09 januari 2012

  En dan nog ‘t gehannes met die en dat. ‘t lijkt met de dag erger te worden in de media.

• Frits - geplaatst op 05 januari 2012

  Mij valt de verdwijning van de woordverbuiging -ing op. Een vergelijking wordt een vergelijk; afkeuring wordt afkeur; invoering wordt invoer. Dat de woordvorm met en zonder -ing veelal niet hetzelfde betekenen, wordt door de desbetreffende taalgebruikers veronachtzaamd.

• Ingmar - geplaatst op 05 januari 2012

  Nog even over “de meisje”: Nederlandse moedertaalsprekers zullen deze fout niet of nauwelijks maken, tenzij misschien bewust als stoere straattaal.
  Maar een fout die wel heel vaak gemaakt wordt, ook schriftelijk, is: “het meisje DIE dat heeft gedaan”, “een vriendinnetje DIE ik nog van school ken”. 
  Dit valt blijkbaar minder op.
  Iets waar ik zelf niet helemaal zeker van ben, is: “Op straat liep een kind te bedelen. Ik gaf HEM te eten.”  En nog minder over “Er stond een Zigeuner-meisje bij de ingang van de Lidl. Ik gaf HAAR het muntje uit mijn winkelwagen.”
  Zou “het” hier beter zijn?

  Groeten,
  Ingmar Roerdinkholder

• Ingmar - geplaatst op 05 januari 2012

  Het foutieve “hij wilt” viel me 30 jaar geleden al op, onze aardrijkskundeleraar in de brugklas van het atheneum zei dat altijd. Hij kwam uit oorspronkelijk uit Vlissingen en was zeeman geweest. Ik nam aan dat het iets zuidelijks was, helemaal toen ik later vanuit Drenthe naar Eindhoven ging studeren en ook daar geregeld met
  “hij wilt” werd geconfronteerd.
  Om het nog verwarrender te maken: “u wilt” is wel correct.
  Trouwens, dit is ook een mooi thema: in plaats van “u wilt, u kunt, u hebt” hoor je ook steeds vaker “u wil, u kan, u heeft”. Dat laatste voorbeeld klinkt mij trouwens niet fout in de oren. Vroeger was “u is” ook wel gebruikelijk.

  Ook heel vaak gehoord: “je kan” in plaats van “je kunt” en “je zal” voor “je zult”.
  Ik vond het altijd vreemd dat het “je mag” en “u mag” ipv “je/u moogt” is,
  maar “je/u kunt”  en “je/u zult”. In de dialecten van onze Nedersaksische taal
  is het wel “ie könt”, “ie zult” èn “ie meugt”.

  “Zul je” en “kun je” wordt naar mijn gevoel overigens minder gezegd dan “je zult” en “je kunt”.

  Hoe dan ook, ik voorspel dat “je kan” en “je zal” over een tijdje standaard zijn en wellicht wat later ook “u kan” en “u zal”. Althans in Nederland, over hoe het in Vlaanderen zit kan ik geen uitspraak doen

  Groeten,
  Ingmar Roerdinkholder

• Annet - geplaatst op 03 januari 2012

  ‘het media’ is in 2011 ijzersterk binnengekomen. ‘De media heeft’, ‘de media vindt’: een media komt steeds vaker voorbij, óók uit de mond van presentatoren in datzelfde media. Misschien is het wel geen trend maar een blijvertje..

• Corrie Leefkens - geplaatst op 03 januari 2012

  Gisteren, 2 januari, liep ik langs een _Surinaamse_ oma met kleinzoon. De kleinzoon zei iets over een voorwerp dat in de water lag. Meteen reageerde oma met nadrukkelijk het water. Misschien loopt het nog niet zo’n vaart met het verdwijnen van het lidwoord het.

• Laurens - geplaatst op 03 januari 2012

  Ik ben het volledig eens met OT aangaande ‘de’ en ‘het’. Ik zou daar een trend aan toe willen voegen: het foutief gebruik van ‘die’ en ‘dat’.

  Ook zie ik (reeds eerder door andere respondenten aangehaald) de trend om ‘me’ te gebruiken in plaats van m’n/mijn.

  “Hij wil niet dat trui. Ik heb toen me trui aan hem gegeven.”

• Giten Schoonderwoerd - geplaatst op 03 januari 2012

  Ik zie verontrustend vaak het gebruik van ‘is’ in plaats van ‘eens’. “Ik hoop dat het in 2012 eindelijk is beter gaat”.

• Glenn - geplaatst op 03 januari 2012

  Hopelijk wordt er nooit meer “eurocent” gezegd, maar gewoon “cent”.
  We zeiden vroeger toch niet “guldencent”.

• W. Heeringa - geplaatst op 03 januari 2012

  We gaan eindelijk gewoon Richter zeggen. En niet meer: “Op de schaal van Richter”. We zeggen ook niet “op de schaal van Celsius” of “op de schaal van Beaufort”, etc.

• D. Rozendom - geplaatst op 03 januari 2012

  @mark: Goede tip, alleen heb ik ook al een paar keer ‘hij kant nie kome’, gehoord. Deze taalgebruikers hebben dus niks aan jouw tip. Aan geen enkele tip, vrees ik…

• Peter - geplaatst op 03 januari 2012

  Het verengelsen is inderdaad een waarneembare trend Rutger. Without a doubt!

• mark - geplaatst op 03 januari 2012

  Helaas zie ik hij wilt maar al te vaak ja.. De gouden tip is vervoegen als het werkwoord kunnen (min de a-u-wissel)

• karel - geplaatst op 02 januari 2012

  De tweede voorbeeldzin die Annette geeft (“Wilde u er zegeltjes bij?”) is eigenlijk niet ter zake. “Wilde” is hier alleen naar de vorm een verleden tijd, niet naar de betekenis. ‘Wilde’ heeft hier een modale waarde: ‘zou u willen’. Het gebruik is dus correct.

• rutger - geplaatst op 02 januari 2012

  tendens van 2012. Verdere verengelsing van het Nederlands. Without a doub!

• Annette - geplaatst op 02 januari 2012

  Het gebruik van de verleden tijd mag dan misschien verdwijnen in nieuwsprogramma’s, maar rukt juist op in winkels en horecagelegenheden.
  “Had u alles kunnen vinden?” of “Wilde u er zegeltjes bij?” bij de kassa. “Had het allemaal gesmaakt?” in een restaurant.

• Martin van Toll - geplaatst op 02 januari 2012

  N.a.v. de reactie van Ap den Engelsman, lager op deze pagina: het valt inderdaad op dat de verleden tijd vaak wordt vervangen door tegenwoordige tijd. Vooral in weekoverzichten van (zowel publiek als commercieel) nieuwsprogramma’s kan dat behoorlijk verwarrend overkomen: “De regering van land X wankelt. Dinsdag zijn er verkiezingen. De bevolking protesteert tegen de uitslag.” Hallo, zullen we eerst die verkiezingen even afwachten?
  Denken de nieuwsredacties dat wij achterlijk zijn en het verhaal in de verleden tijd niet begrijpen?

• Martin van Toll - geplaatst op 02 januari 2012

  Genieten. Niet ergens van, maar gewoon genieten. Dat doen ze vooral bij talentenjachten, van X-factor tot The Voice. Voor het optreden: “Genieten hè?” en na afloop: “Heb je genoten?” Waarvan in vredesnaam?

• Bob van Dijk - geplaatst op 02 januari 2012

  Mij valt het elitair en eigengereid taalgebruik van ‘de Volkskrant’ al langer op. Vier recente voorbeelden. “Rutte heeft panache” / “Doemsdagmachine” / “Kan republikein Cain nog een BillClintontje doen?” / “Koning Marokko vetoot minister” . Maar gelukkig kun je die krant op je iPad lezen; daar zit ook een google en een wiki in ...

• karel daerden - geplaatst op 02 januari 2012

  ‘Met hun, door hun, van hun, ...’. Plotseling hoor je het overal. ‘Hen’ heeft kennelijk afgedaan. Ook opvallend, maar een trend die al jaren aan de gang is - althans in Vlaanderen - is het gebruik van de objectvorm na ‘als’ en ‘dan’. Een zin als ‘Hij is jonger dan ik’ klinkt bijna onveranderlijk als ‘Hij is jonger als/dan mij’. “Dan’ en ‘als’ worden blijkbaar als voorzetsels beschouwd.
  En dan is er natuurlijk het onuitroeibare ‘terug’ wanneer ‘opnieuw/weer’ wordt bedoeld. Ook de betere taalgebruiker is in de ban van ‘terug’. Gisteren nog tijdens het nieuwjaarsconcert kon je de commentator op Eén horen zeggen: “We gaan terug dansen”.

• Jeannet Veldman - geplaatst op 01 januari 2012

  Wat mij opviel:
  - me als bezittelijk voornaamwoord: me fiets
  - namen van maanden met een hoofdletter: December.

  Is m’n aan het verdwijnen? Is het de smartphone die onze spelling beïnvloedt?

• Huub de Bel - geplaatst op 31 december 2011

  @ Lalagè, Natuurlijk weet ik dat dat een contaminatie is. Was als grapje bedoeld. Net als ‘hun’ i.p.v. ‘hen’. Niet opgemerkt?
  “Volgens mij” kan naar mijn mening niet juist zijn als je niet refereert aan een eerder gedane uitspraak. Volgens Dendermonde gaat de wereld aan vlijt ten onder, maar daar heeft ‘ie dan ook wel een boek over geschreven. Volgens de Maya kalender gebeurt die ondergang op 21/12/2012. Het gaat mij om het ‘volgens mij’. Ik vind dat niet zuiver gesteld. Maar, met alle respect, op oudejaarsavond laat ik de taalfilosofische kwesties eventjes los en staat er volgens mij een schaal met oliebollen klaar.

• Lalagè - geplaatst op 31 december 2011

  @Huub: ‘Ik irriteer me’ is een contaminatie van ‘Ik erger me’ en ‘Het irriteert me’. Maar wat is er mis met ‘volgens mij’?

• D. Rozendom - geplaatst op 31 december 2011

  @Huub de Bel: ik lees en hoor ‘hij wilt’ heel vaak bij mijn leerlingen, OT heeft dit niet verzonnen. Als ik hen corrigeer, zijn ze ook heel vaak verbaasd, dus ook de opmerking over wat mensen denken, klopt. Mijn leerlingen zijn namelijk mensen; mensen van een generatie die de taal gaat maken de komende decennia. Helaas zie ik ook ‘me’ als bezittelijk voornaamwoord oprukken. Verder een aantal zaken die m.i. uit het Engels komen: het apart schrijven van samenstellingen (sollicitatie brief) en onnodig gebruik van een apostrof (Wouter’s vriendin). Ik denk dat leerlingen die nu een onvoldoende voor spelling halen, over twintig, dertig jaar een voldoende halen voor het zelfde proefwerk.

• Huub de Bel - geplaatst op 31 december 2011

  Hij wilt? En dat “steeds vaker mensen geneigd zijn te denken dat ‘hij wil’ fout is?
  Is daar een statistiekje van? Ik heb het nog nooit gehoord. Het lijkt mij sterk dat OT weet wat mensen denken, sterker nog, dat ter redactie zelfs bekend is wat mensen geneigd zijn te denken.
  Een ieder wens ik een interessant 2012

• Huub de Bel - geplaatst op 31 december 2011

  Met een knipoog naar @Niels: Ik irriteer mezelf al jaren aan hun die zeggen “volgens mij” als bedoeld wordt “mijn mening is dat…”.

• Huub de Bel - geplaatst op 31 december 2011

  @ Ap den Engelsman
  “Het verdwijnen van de verleden tijd”. Wellicht onbedoeld maar wat een prachtige ‘Proustiaanse’ vondst! Ik zou er auteursrecht op claimen voordat er een gehaaide auteur mee aan de haal gaat.
  Overigens schrijft u zelf ook: “Ik lees hier” en “eindigt een stukje”.
  Zonder met muggen op laag water te willen schieten, eigenlijk is het best wel leuk om de verleden tijd naar het heden te katapulteren.
  Tot op de dag van vandaag wordt Bonifacius al sinds 754 bij Dokkum door de Friezen vermoord en regeert Karel de Grote van 768 tot 814, aldus onze geschiedschrijvers.

• Anja Bouwmeester - geplaatst op 31 december 2011

  Mijn valt het steeds weer opnieuw op dat wie ‘opnieuw’ zegt daar vaak ‘weer’ op laat volgen: en nu gaat het opnieuw weer regenen, het wordt opnieuw weer zeven graden vandaag. Het zijn trouwens niet alleen de weermannen/-vrouwen die dat doen.

• Ap den Engelsman - geplaatst op 31 december 2011

  Het verdwijnen van de verleden tijd. Ik zie hier in Volkskrant een onderschrift bij een foto, ‘Iraanse onderzeeers en oppervlakteschepen oefenen woensdag in de Perzische Golf’, lees je het artikel dan blijkt dat de oefening afgelopen woensdag was.
  In het Volkskrant magazine eindigt een stukje over Khadafi met ‘De 70-jarige dictatoriale kolonel zelf wordt op 20 oktober in zijn geboortestad Sirte gedood’ en een artikeltje over Strauss-Kahn eindigt met ‘De aanklacht wordt op 24 augustus geseponeerd’. Wat is er mis met de verleden tijd!

• Niels - geplaatst op 31 december 2011

  Het gebruik van ‘me’ als bezittelijk voornaamwoord kwam, volgens mij, steeds meer voor in 2011. Dat zal in 2012 wel doorzetten, helaas…

• Pieter van der Linden - geplaatst op 31 december 2011

  “Ik besef mij” zal gemeengoed worden. Ik hoorde zelfs Rick van der Ploeg deze uitdrukking bezigen, weliswaar in een TV programma, maar toch.

terug