Dat er deze maand een nieuwe koffiebar werd geopend in de Amsterdamse Pijp, is niet heel opzienbarend, want het wemelt van de horecagelegenheden in die wijk. Maar wat de nieuwe bar aan de Amstel wél uniek maakt, is dat de communicatie er verloopt in gebarentaal.

Perensap

Ellen, de dove barista, vertelt dat het merendeel van de klanten tot nu toe uit horende mensen bestaat. Om alle mensen zonder kennis van gebarentaal een beetje op weg te helpen, staat er naast de bestelbalie een groot display. Daarop zijn filmpjes te vinden met de gebarentaalwoorden voor alle drankjes en etenswaren op de kaart: latte, perensap, brownie, noem maar op.

Het gebaar voor koffie ziet eruit alsof je koffie maalt, een croissant is een halve maan met beide duimen en wijsvingers gemaakt, en water is een hand die opzijbeweegt en waarvan de vingers golfjes maken.

Golfbeweging

Zelf bestel ik een muntthee. Het gebaar voor thee kende ik toevallig al: de duim en wijsvinger dippen een denkbeeldig theezakje op en neer, maar op ‘munt’ moet ik even oefenen. De hand maakt een golfbeweging opzij, maar hoe zitten die vingers precies? Zitten nu alleen de duim en wijsvinger op elkaar of doen andere vingers ook mee?

De meeste andere klanten zie ik hetzelfde doen als ik: ze bekijken de filmpjes een paar keer en plaatsen dan giechelend hun bestelling. Volgens Ellen lukt het de meeste mensen wel om op basis van de filmpjes zelf een bestelling te gebaren. Maar als het te ingewikkeld wordt voor de klanten, kijkt ze even mee op het scherm.

Blinde obers

Het is geen toeval dat het gebarentaalcafé gevestigd is naast restaurant Ctaste, waar je kunt dineren in het donker en bediend wordt door blinde obers. De horecagelegenheden zijn in handen van dezelfde eigenaar: Bas de Ruiter, die iets wilde doen aan de hoge werkloosheid onder doven en blinden. “Ze hebben geen andere beperking dan dat ze niet kunnen horen of zien”, verklaarde hij vorige week bij NOS op 3. “Ze hebben net zoveel lerend vermogen als elk ander, dus ze zouden net zo ver moeten kunnen komen.”

Wie alvast wat dranknamen wil oefenen, kan dat doen op de website van de Sign Language Coffee Bar. En als de Amsterdamse koffiebar naar meer smaakt: in Zuid-Afrika en Maleisië bestaan er vergelijkbare initiatieven.

- Saskia Aukema -