Wat is juist: kosten/batenanalyse, kosten-batenanalyse of nog iets anders?

Kosten-batenanalyse is juist. Samenstellingen met gelijkwaardige delen krijgen een streepje tussen die gelijkwaardige delen. Kosten en baten zijn gelijkwaardig, omdat het om een analyse gaat van zowel de kosten als de baten. Om dezelfde reden staat er ook een streepje in bijvoorbeeld woon-werkverkeer (‘verkeer tussen wonen en werken’) en man-vrouwverhouding (‘de verhouding mannen versus vrouwen’).

Als je deze samenstellingen vergelijkt met bijvoorbeeld bedrijfstakanalyse, vrachtwagenverkeer en draagkrachtverhouding, zie je een verschil. In deze laatste drie samenstellingen bepaalt het eerste deel het tweede deel nader, en samen bepalen deze delen het derde deel weer nader. De delen zijn dus juist níét gelijkwaardig (of nevengeschikt), maar specificerend. Daarom wordt er geen streepje gebruikt.

Kosten-/batenanalyse is op zichzelf ook een mogelijke schrijfwijze, maar heeft een andere betekenis. De schuine streep betekent namelijk ‘of’. Met een kosten-/batenanalyse zou dan een ‘kosten- óf batenanalyse’ bedoeld moeten zijn. Kosten-batenanalyse is echter een vast begrip in de betekenis ‘analyse van (te verwachten) kosten en opbrengsten’.

Extra streepje?

Na de gelijkwaardige delen kan voor de leesbaarheid nog een extra streepje gezet worden: kosten-baten-analyse, en-of-rekening, enz. Meestal is dit niet nodig en is de combinatie met één streepje duidelijk genoeg. En let op: dicteejury’s beschouwen het extra streepje voor de leesbaarheid altijd als een ‘fout’. In dictees mag je alléén verplichte streepjes gebruiken.

Meer voorbeelden:

spelling volgens de hoofdregel spelling met verduidelijkend extra streepje
aan-uitknop aan-uit-knop
aan-uitschakelaar aan-uit-schakelaar
appel-kaneelijs appel-kaneel-ijs
arbeid-rustverhouding arbeid-rust-verhouding
baas-knechtverhouding baas-knecht-verhouding
bachelor-masterstructuur bachelor-master-structuur
balletje-balletjespel balletje-balletje-spel
bed-badkwestie bed-bad-kwestie
blauwekaas-peersalade blauwekaas-peer-salade
bloed-hersenbarrière (‘barrière die de hersenen afschermt voor stoffen in de bloedbaan’) bloed-hersen-barrière
bloemen-kruidenmengsel bloemen-kruiden-mengsel
bonus-malusregeling bonus-malus-regeling
brandstof-luchtverhouding brandstof-lucht-verhouding
broer-zusverhouding broer-zus-verhouding
client-serversysteem client-server-systeem
dag-nachtritme dag-nacht-ritme
douche-toiletcombinatie douche-toilet-combinatie
draai-kiepraam draai-kiep-raam
en-ofrekening (en/of-rekening kan ook) en-of-rekening
fly-drivepakket fly-drive-pakket
gebruikersnaam-wachtwoordcombinatie gebruikersnaam-wachtwoord-combinatie
glucose-waterverhouding glucose-water-verhouding
gras-bladerenmengsel gras-bladeren-mengsel
gras-klaverweide gras-klaver-weide
gras-rodeklavermengsel gras-rodeklaver-mengsel
haat-liefdeverhouding haat-liefde-verhouding
ham-kaaspannenkoek ham-kaas-pannenkoek
hand-oogcoördinatie hand-oog-coördinatie
honing-mosterddressing honing-mosterd-dressing
hoofd-halsgebied hoofd-hals-gebied
hoog-laagbed hoog-laag-bed
hoog-laagconstructie hoog-laag-constructie
in-uitmodel in-uit-model
ja-neekwestie (ja/nee-kwestie kan ook: ja óf nee) ja-nee-kwestie
kerk-staatverhouding kerk-staat-verhouding
kip-eikwestie (kip-of-eikwestie kan ook) kip-ei-kwestie (kip-of-ei-kwestie kan ook)
klank-tekenkoppeling klank-teken-koppeling
klaver-grasmengsel klaver-gras-mengsel
klei-humuscomplex klei-humus-complex
koel-vriescombinatie koel-vries-combinatie
koel-vriesinstallatie koel-vries-installatie
koel-vriestrailer koel-vries-trailer
koers-winstverhouding koers-winst-verhouding
koolstof-stikstofverhouding koolstof-stikstof-verhouding
koper-zilverionisatie koper-zilver-ionisatie
kosten-batenafweging kosten-baten-afweging
kosten-batenplaatje kosten-baten-plaatje
kosten-opbrengstverhouding kosten-opbrengst-verhouding
krenten-rozijnenbrood krenten-rozijnen-brood
leef-zorgcomplex leef-zorg-complex
leef-zorgplan leef-zorg-plan
leer-werktraject leer-werk-traject
lengte-breedtepositie lengte-breedte-positie
lengte-breedteratio lengte-breedte-ratio
lengte-breedteverhouding lengte-breedte-verhouding
lengte-hoogteverhouding lengte-hoogte-verhouding
loon-prijsspiraal loon-prijs-spiraal
lucht-luchtwarmtepomp lucht-luchtwarmte-pomp
lucht-waterwarmtepomp lucht-waterwarmte-pomp
maag-darmkanaal maag-darm-kanaal
man-vrouwverhouding man-vrouw-verhouding
moeder-dochterdag moeder-dochter-dag
moeder-dochterrelatie moeder-dochter-relatie
moeder-dochteruitje moeder-dochter-uitje
moeder-kindrelatie moeder-kind-relatie
moeder-zoonband moeder-zoon-band
moeder-zoondag moeder-zoon-dag
moeder-zoonrelatie moeder-zoon-relatie
noten-rozijnenbrood noten-rozijnen-brood
olie-watermengsel olie-water-mengsel
oog-handcoördinatie oog-hand-coördinatie
oorzaak-gevolgrelatie oorzaak-gevolg-relatie
oost-westverbinding oost-west-verbinding
open-dichtverhouding open-dicht-verhouding
ouder-kindinteractie ouder-kind-interactie
ouder-kindrelatie ouder-kind-relatie
prijs-kwaliteitverhouding prijs-kwaliteit-verhouding
prijs-loonspiraal prijs-loon-spiraal
prijs-prestatieverhouding prijs-prestatie-verhouding
product-marktcombinatie product-markt-combinatie
proteïne-vetverhouding proteïne-vet-verhouding
redactie-advertentieverhouding redactie-advertentie-verhouding
risico-rendementafweging risico-rendement-afweging
risico-rendementprofiel risico-rendement-profiel
risico-rendementverhouding risico-rendement-verhouding
romp-zijondersteuning romp-zij-ondersteuning
rozijnen-notenbrood rozijnen-noten-brood
ruimte-tijdcontinuüm ruimte-tijd-continuüm
signaal-ruisverhouding signaal-ruis-verhouding
slaap-waakritme slaap-waak-ritme
speel-leeromgeving speel-leer-omgeving
spier-vetverhouding spier-vet-verhouding
spreek-luisterverbinding spreek-luister-verbinding
start-stopsysteem start-stop-systeem
stikstof-fosfaatverhouding stikstof-fosfaat-verhouding
stop-startsysteem stop-start-systeem
taille-heupverhouding taille-heup-verhouding
tijd-ruimtegeografie tijd-ruimte-geografie
tomaten-groentesap tomaten-groente-sap
tomaten-groentesoep tomaten-groente-soep
tomaten-rodewijnsaus tomaten-rodewijn-saus
tomaten-wittewijnsaus tomaten-wittewijn-saus
trek-duwcombinatie trek-duw-combinatie
vader-dochterdag vader-dochter-dag
vader-dochterdans vader-dochter-dans
vader-dochterrelatie vader-dochter-relatie
vader-kindrelatie vader-kind-relatie
vader-zoonactiviteit vader-zoon-activiteit
vader-zoonmoment vader-zoon-moment
vader-zoondag vader-zoon-dag
vader-zoonverhouding vader-zoon-verhouding
vader-zoonweekend vader-zoon-weekend
verrichtingen-beloningverhouding verrichtingen-beloning-verhouding
vis-wittewijnsaus vis-wittewijn-saus
voor-nafoto voor-na-foto
voor-naoptie voor-na-optie
vraag-antwoordstructuur vraag-antwoord-structuur
warm-koudbuffet warm-koud-buffet
was-droogcombinatie was-droog-combinatie
was-wordtlijst was-wordt-lijst
welles-nietesdiscussie welles-nietes-discussie
win-winscenario win-win-scenario
win-winsituatie win-win-situatie
woon-leefgemeenschap woon-leef-gemeenschap
woon-leefkeuken woon-leef-keuken
woon-leefruimte woon-leef-ruimte
woon-werkverkeer woon-werk-verkeer
woon-zorgabonnement woon-zorg-abonnement
woon-zorgbegeleider woon-zorg-begeleider
woon-zorgcentrum woon-zorg-centrum
woon-zorgcomplex woon-zorg-complex
woon-zorgconcept woon-zorg-concept
yin-yangprincipe yin-yang-principe
yoghurt-limoenmengsel yoghurt-limoen-mengsel
zak-slaagregeling zak-slaag-regeling
zit-slaapbank zit-slaap-bank
zit-slaapkamer zit-slaap-kamer
zuur-zoetevenwicht zuur-zoet-evenwicht
zwart-witdenken zwart-wit-denken
zwart-witfoto zwart-wit-foto

Voorbeelden van woorden met drie gelijkwaardige delen (met ook de optie van het facultatieve streepje):

  • bed-bad-broodkwestie / bad-bed-brood-kwestie
  • bed-bad-broodvoorziening / bad-bed-brood-voorziening
  • hink-stap-sprongparcours / hink-stap-sprong-parcours
  • kop-hals-rompboerderij / kop-hals-romp-boerderij
  • rood-wit-blauwvlag / rood-wit-blauw-vlag
  • walnoten-blauwekaas-bloemkoolquiche / walnoten-blauwekaas-bloemkool-quiche (zie voor het aaneenschrijven van blauwe( )kaas het advies over langeafstandsloper)