Het zij zo / het zei zo

Wat is juist: het zei zo of het zij zo? En hoe zit dat zinnetje in elkaar?

Juist is: het zij zo. Zij is hier een aanvoegende wijs; het is een vervoeging van het werkwoord zijn. 'Het zij zo' is een uiting van berusting: 'het is niet anders; we moeten het ermee doen'.

De aanvoegende wijs (ook wel conjunctief genoemd) is een werkwoordsvorm die gevormd wordt door van het hele werkwoord de slot-n af te halen. Er kan een wens, een aansporing/aanwijzing of een toegeving/gevoel van berusting mee uitgedrukt worden. De aanvoegende wijs wordt in het hedendaagse Nederlands niet vaak gebruikt; hij geeft de tekst vaak een formeel, ouderwets of zelfs verheven karakter. In een aantal vaste verbindingen komt de aanvoegende wijs nog wel voor. Hieronder geven we enkele voorbeelden.

Wens

leve de koningin
moge het u bekomen
mogen allen dit horen
het ga je goed
hij ruste in vrede
zo waarlijk helpe mij God almachtig
de hemel/God bewaar/beware me
God beter(e) 't (is een tussenwerpsel geworden: godbetert)
moge de Heer u zegenen
uw naam worde geheiligd, uw koninkrijk kome, uw wil geschiede
één wens zij ons vergund
vrede zij u
dank zij u (dankzij is een voorzetsel geworden)
God zij dank (gebracht) (is een tussenwerpsel geworden: godzijdank/goddank)
dat haal je de koekoek
God hebbe zijn ziel

Aansporing/aanwijzing

ik moge u erop wijzen dat …
voor inlichtingen wende men zich tot …
men vergete niet de deur te sluiten
men bedenke dat men slechts één kans krijgt
gelieve met gepast geld te betalen
men neme drie ons boter
men verzuime niet het formulier tijdig in te leveren

Toegeving/berusting

hoe dit ook zij …
hoe het ook moge zijn
wat dies meer zij
kome wat komt
er gebeure wat er gebeuren moet
ze deed mee, zij het niet van harte

Verwante adviezen

Trefwoorden

terug