Lijdend voorwerp
Wat is het lijdend voorwerp?
Het lijdend voorwerp is degene die of datgene wat de werking van het gezegde ondergaat. Het lijdend voorwerp wordt ook wel direct object genoemd. In onderstaande voorbeelden is het lijdend voorwerp steeds gecursiveerd:
- Onder de douche zong hij vanochtend Satisfaction.
- Pieter heeft Anna gisteren nog gezien.
- Denise showde haar moeder haar nieuwe kleren.
- Iedereen verdient liefde.
Het lijdend voorwerp kan gevonden worden door antwoord te geven op de vraag 'wie/wat + gezegde + onderwerp'. Voor de zinnen hierboven gaat dat als volgt:
- Wat zong hij? Satisfaction
- Wie heeft Pieter gezien? Anna
- Wat showde Denise? Haar nieuwe kleren
- Wat verdient iedereen? Liefde
Een lijdend voorwerp kan ook een bijzin omvatten, of zelfs bestaan uit een hele zin. In dat laatste geval wordt gesproken van een lijdendvoorwerpszin:
- Denise showde haar moeder de kleren die zij die ochtend gekocht had. (Wat showde Denise? De kleren die zij die ochtend gekocht had)
- Evelien vertelde dat ze volgende week op vakantie gaat. (Wat vertelde mijn vriendin? Dat ze volgende week op vakantie gaat)
- 'Ik ga volgende week op vakantie', vertelde Evelien. (Wat vertelde Evelien? Ik ga volgende week op vakantie)
- Haar collega's willen weten wie er meegaan met het personeelsuitje. (Wat willen haar collega's weten? Wie er meegaan met het personeelsuitje)
Of in een zin een lijdend voorwerp staat, hangt grotendeels af van het werkwoord; zie daarvoor het advies over overgankelijke en onovergankelijke werkwoorden.




