Red / redt de tijger
'Red de tijger!' is juist. Red is hier een gebiedende wijs. De gebiedende wijs komt altijd overeen met de ik-vorm van het werkwoord. Het maakt niet uit of er één persoon wordt aangesproken ('Margriet, red de tijger!') of miljoenen personen ('Nederlanders, red de tijger!'). Vergelijk 'Verlos de tijger!' en 'Vang de tijger!': 'Verlost de tijger!' en 'Vangt de tijger!' klinken raar. Hier is duidelijk te horen dat er geen t achter het werkwoord hoort te staan.
Eeuwen geleden heeft men in het Nederlands naar Latijns voorbeeld (veni-venite – kom-komt) voor de meervoudsvorm van de gebiedende wijs een t voorgeschreven achter de stam. Deze t komt bijvoorbeeld nog voor in de oude versregel 'Komt allen tezamen.' Het is een schrijftaalvorm gebleven die vooral vroeger gebruikt werd; in de omgangstaal heeft hij nooit geleefd. Tegenwoordig wordt het schrijven van een t in aansporingen als 'Redt de tijger!' als een spelfout gezien.
Meer voorbeelden van zinnen met een gebiedende wijs:
- Beklad de muur niet!
- Bid voor de vrede.
- Bied de gasten een drankje aan!
- Bind de saus met wat bloem; braad het vlees kort aan.
- Brand een kaarsje voor me tijdens het tentamen.
- Brand los met jullie verhaal!
- Glijd niet uit!
- Houd de deur dicht!
- Houd de varens nat!
- Leid me niet af!
- Meld problemen via het servicenummer.
- Mijd de A12; er zijn werkzaamheden aan de weg.
- Rijd eens een beetje door!
- Scheid uw afval!
- Scheld niet in het verkeer!
- Schud de kaarten!
- Schud de kussens op!
- Smeed het ijzer als het heet is!
- Snijd de bloemen schuin af.
- Treed binnen allemaal!
- Treed tijdig af!
- Vermeld duidelijk je naam en leeftijd.
- Vermijd overgewicht!
- Verraad je vrienden niet.
- Verzend het mailtje nu maar.
- Wed niet met kinderen!
- Word wakker, jongens!
- Zend je hartewens naar Postbus 51.
- Zing, vecht, huil, bid, lach, werk en bewonder!
- Zoek jezelf, zusters, vind jezelf; wees en blijf alleen jezelf!
Let op bij aansporingen als 'Blijft u maar liggen; komt u nu maar weer overeind.' Deze bevatten geen echte gebiedende wijs: er is nu een onderwerp (u) toegevoegd. Zo ook:
- Biedt u de gasten even een drankje aan?
- Houdt u de kinderen goed in de gaten?
- Scheidt u uw afval wel?
Verwante adviezen
Trefwoorden
terug
